QASHQADARYO VOHASI DEHQONCHILIGI TARIXIDAN

Authors

  • Jumayev Bahrom QarDU mustaqil izlanuvchisi

Keywords:

Qashqadaryo vohasi, tarixiy-iqtisodiy holat, dehqonlarning makonlari, sug‘oriladigan yerlar, davlat yerlari, xususiy yerlar, vaqf yerlari, unumdor yerlar, voha bog‘dorchiligi, sug‘orma dehqonchilik, obikor yerlar, lalmikor yerlar, keng dashtliklar, suv manbalari.

Abstract

Ushbu maqolada muallif Janubiy O‘zbekistonning yirik va muhim viloyatlaridan biri hisoblangan Qashqadaryo vohasi tabiati va tarixiy-iqtisodiy taraqqiyoti, jumladan, vohadagi dastlabki dehqonlarning makonlarining shakllanishi jarayonlari, vohaning adir, tog‘li va tog‘ oldi tumanlari, sug‘oriladigan tekislik va keng dashtliklardan iborat hududni qamrab olgan bo‘lib, tabiiy sharoitning o‘ziga xosligi ko‘p asrlar davomida voha iqtisodiyotining asosi bo‘lgan chorvachilik, sug‘oriladigan va lalmi dehqonchilik rivojiga zamin yaratganligini ilmiy dallillar asosida yoritib bergan.

Shuningdek, vohadagi mavjud yer mulklar–davlat yerlari, xususiy yerlar va vaqf yerlaridan iborat bo‘lganligi, davlat yerlari manbalarda turli nomlar bilan atalganligi, zamini amlok, zamini podshoh, mulki podshoh va boshqa shunga o‘xshash nomlar, jumlasidan davlat yerlari ijaraga berilib, tegishli soliqlar yig‘ib olinganligi, davlat yerlaridan biri sanalgan o‘lik yerlar manbalarda yabisat deb atalganligi, bunday nom olgan yerlar asosan, bir vaqtlar foydalanilib, keyin tashlab ketilgan yerlar hisoblanganligi, bu kabi yerlarning taqdirini davlat hal etgan ya’ni, sotish, foydalanishga berish (ijara sifatida), mukofot tarzda xususiy qilib berish ham mumkin bo‘lganligi ilmiy ma’lumotlar asosida dalillangan.

Downloads

Download data is not yet available.

References

1. Природные условия и ресурсы юго-западного Узбекистана. -Т.: Наука, 1965.-С..5 -8.

2. Сагдуллаев А. С. Древнесогдийские памятники. АО 1978 г. - М.: Наука, 1979.- С.560.

3. Мухаммаджанов А.Р. К истории ирригации в кушанскую эпоху. В кн. Центральная Азия в кушанскую эпоху. – М.: Наука, 1975. Т.III.-С.279

4. Лунина С.Б. Культурные и торговые связи средневековьх городов и поселений долины Кашкадарьи с сопредельными территорриями. Сб.: Культурные связи народов Средней народов Средней Азии и Кавказа. Древност и средневековье. - М.: Наука, 1990. - С.101.

5. Клавихо Г. История Великого Тамерлана. В кн. Тамерлан. Эпоха, Личность, Деяния. – М.: Гураш, 1992.-С. 300.

6. O‘zR MDA I. 322-jamg‘arma, 1-yig‘ma jild, 1428-ish, 70.0 -1 varaq.

7. Петрушевский И. П. Земледелие и аграрных отношение в Иране в XIII-XIV вв. –М.Л.: Наука. 1960.- С. 248.

8. O‘zR MDA. F-1 jamg‘arma, 11-ro‘yxat, 326-ish, 29-varaq.

9. Ravshanov. P. Qarshi tarixi Toshkent. 1995. B.282

10. Иванов П.П. Очерки по истории Средний Азии. -М., 1958.- С..117.

11. Zahiriddin Muhammad Bobur Boburnoma. - T., 1989.-. B.156

12. Махмуд ибн Вали. Море тайн относительно доблестей благодорных. /Пер. Б.А.Ахмедова. -Т.: Фан, 1977. -С.56.

Downloads

Published

2025-12-29

How to Cite

QASHQADARYO VOHASI DEHQONCHILIGI TARIXIDAN. (2025). INTERNATIONAL JOURNAL OF RECENTLY SCIENTIFIC RESEARCHER’S THEORY, 3(7), 180-185. https://www.uzresearchers.com/index.php/ijrs/article/view/5376
Indexed & Abstracted In

Our articles are indexed and discoverable across leading academic databases worldwide