BOSHLANG‘ICH SINFLARDA IQLIM O‘ZGARISHI ASOSIDA MATEMATIK TAHLILNI SHAKLLANTIRISH
Keywords:
boshlang‘ich ta’lim, iqlim o‘zgarishi, matematik tahlil, ekologik tafakkur, xalqaro tajriba, integratsiyalashgan dars, real ma’lumotlar, grafik tahlil, statistika.Abstract
Mazkur maqolada boshlang‘ich sinf o‘quvchilarida iqlim o‘zgarishi asosida matematik tahlil ko‘nikmalarini shakllantirish masalasi yoritilgan. Global ekologik muammolar, xususan, Qoraqalpog‘iston Respublikasidagi iqlim o‘zgarishlari misolida matematik mashqlarni hayotiy faktlar bilan bog‘lashning ahamiyati ko‘rsatib berilgan. Finlyandiya, Yaponiya va Kanada tajribasi asosida matematik bilimlarni ekologik mazmun bilan boyitish yo‘llari tahlil qilingan. Mahalliy iqlim ma’lumotlari asosida yaratilgan topshiriqlar orqali o‘quvchilarda real hayotni tahlil qilish, grafiklar bilan ishlash, statistik ma’lumotlarni tushunish kabi ko‘nikmalarni rivojlantirish imkoniyati ta’kidlangan. Shuningdek, bu boradagi mavjud muammolar va ularni bartaraf etish yo‘llari muhokama qilingan.
Downloads
References
1. Mirziyoyev, Sh. M. (2022). Yashil taraqqiyot – bizning kelajagimiz. Prezident chiqishi, 2022-yil 1-noyabr, Toshkent.
2. O‘zbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasi (2023). Iqlim o‘zgarishiga moslashuv bo‘yicha milliy harakatlar rejasi, 100-son qaror, 10.03.2023.
3. UNESCO (2021). Climate Change Education for Sustainable Development. Paris: UNESCO Publishing.
4. Ontario Ministry of Education (2019). Environmental Education in Mathematics: Grades 1–6. Toronto: Queen’s Printer for Ontario.
5. Finnish National Board of Education (2020). Core Curriculum for Basic Education. Helsinki.
6. Japanese Ministry of Education, Culture, Sports, Science and Technology (MEXT). (2018). Course of Study: Mathematics in Elementary Schools. Tokyo.
7. Karimov, M. (2020). “Qoraqalpog‘istonda ekologik muhit va ta’lim integratsiyasi”. O‘zbekiston ilm-fan va innovatsiyalar jurnali, №4(12), 112-118.
8. Xudayberganova, D. (2021). “Matematika fanini hayotiy masalalar orqali o‘rgatishning samarali metodlari”. Boshlang‘ich ta’lim muammolari, №2, 43–48.
9. Nukus Meteorologiya Markazi (2023). Qoraqalpog‘iston Respublikasida 2010–2022 yillarda yozgi harorat o‘zgarishlari statistikasi. Ichki hisobot.
10. OECD (2020). Mathematics Teaching in the 21st Century: International Perspectives. Pris: OECD Publishing.
11. Alimov, A. (2019). Matematika 1–4 sinf darsliklari. Toshkent: O‘zbekiston Respublikasi Xalq ta’limi vazirligi.
