ABDURAUF FITRAT VA UNING O‘ZBEK TILI FONETIKASIGA OID ILMIY QARASHLARI
DOI:
https://doi.org/10.66345/stj.v4i5/1.6198Keywords:
Abdurauf Fitrat, o‘zbek tili fonetikasi, unlilar tizimi, singarmonizm, imlo islohoti, “Sarf” asari, Chig‘atoy gurungi.Abstract
Ushbu maqola Abdurauf Fitratning o‘zbek tili fonetikasiga oid ilmiy qarashlarini tahlil qiladi. 1920-yillarda “Chig‘atoy gurungi” tashkiloti va 1921yilgi Til va imlo qurultoyi doirasida amalga oshirilgan islohotlar asosida Fitratning unlilar tizimi, singarmonizm qonuni va imlo fonetik asoslari bo‘yicha takliflari ko‘rib chiqiladi. Tadqiqotning asosiy maqsadi Abdurauf Fitratning fonetika sohasiga oid qarashlarini tizimli ravishda tahlil qilish va ularning nazariy asoslarini ochib berishdan iborat.Tadqiqot natijasida Fitratning dastlab 6 unli tizimidan 9 unli fonemaga o‘tishi va qishloq shevalariga asoslanib turkiy fonetik xususiyatlarni saqlash zarurligi birinchi marta xronologik tartibda ilmiy jihatdan asoslab berildi.
Downloads
References
1. Fitrat, A. (1925). “O‘zbek tili qoidalari to‘g‘risida bir tajriba: Sarf”. Toshkent-Samarqand: O‘zdavnashr. (Tanlangan asarlar, 2006 yoki 2009 nashri asosida).
2. Ganiyeva, D. S. (2024). O‘zbek tilidagi unlilar tizimi haqida jadidlar fikri va yondashuvi. “European Science International Conference: Modern Educational System and Innovative Teaching Solutions”, 1(2), 212–217. https://esiconf.org/index.php/MESAS/article/download/493/460/927
3. Hakimova, M. A., & Sotimboyeva, D. A. (2023). Abdurauf Fitrat ijodida tilshunoslikka oid qarashlar talqini. “Journal of New Century Innovations, 4” (2), 3–5. https://newjournal.org/new/article/view/9887
4. 1921 yil yanvarda bo‘lg‘on birinchi o‘lka o‘zbek til va imlo qurultoyining chiqarg‘on qarorlari. (1922). Toshkent: Turkiston jumhuriyatining davlat nashriyoti.
5. Jadid.uz. (2024). “Fitrat – fidoyi tilshunos”. https://jadid.uz/fitrat-fidoyi-tilshunos
