NAVOIY ASARLARIDA ABDURAHMON JOMIY SIYMOSINING BADIIY-ESTETIK TALQINI VA PIR-MURIDLIK KONSEPSIYASI
DOI:
https://doi.org/10.66345/stj.v4i5/2.6175Keywords:
Alisher Navoiy, Abdurahmon Jomiy, pir-muridlik, tasavvuf, badiiy obraz, ideallashtirish, ma’naviy komillik, manoqib, mumtoz adabiyot.Abstract
Ushbu maqolada Alisher Navoiy asarlarida Abdurahmon Jomiy obrazining shakllanishi, uning ma’naviy-estetik talqini hamda pir-muridlik munosabatlarining badiiy ifodasi tadqiq etiladi. Tadqiqotda Jomiy siymosining tarixiy shaxsdan badiiy-ma’naviy ideal darajasiga ko‘tarilishi “Hayrat ul-abror”, “Farhod va Shirin”, “Layli va Majnun”, “Sab’ai sayyor”, “Saddi Iskandariy”, “Majolis un-nafois”, “Nasoyim ul-muhabbat”, “Muhokamat ul-lug‘atayn” va “Mahbub ul-qulub” asarlari asosida tahlil qilindi. Tadqiqot davomida qiyosiy-tipologik, poetik, hermenevtik va matniy tahlil usullaridan foydalanildi. Natijada Navoiy Jomiyni nafaqat tarixiy shaxs yoki ustoz sifatida, balki tasavvufiy-ma’rifiy komillik timsoli sifatida talqin qilgani aniqlandi. Shuningdek, Jomiy obrazi orqali Navoiy o‘zining estetik va tasavvufiy qarashlarini ifodalagani asoslab berildi.
Downloads
References
1. Bertels E.E. Navoiy. – Toshkent: Fan, 1965. – B. 215–218.
2. Hayitov Sh. Alisher Navoiy nasrida komil inson obrazi (ulug‘ shoir manoqiblari asosida). Filologiya fanlari doktori (DSc) ilmiy darajasini olish uchun yozilgan dissertatsiya. – Farg‘ona, 2020. – B. 72–73.
3. Alisher Navoiy ensiklopediyasi. II jild. Mualliflar guruhi. – Toshkent: Credo Print, 2024. – B. 289.
4. Alisher Navoiy. To‘la asarlar to‘plami. O‘n jildlik. Birinchi jild. Hayrat ul-abror. – Toshkent: G‘afur G‘ulom nomidagi nashriyot-matbaa ijodiy uyi, 2011. – B. 52–53.
5. Alisher Navoiy. To‘la asarlar to‘plami. O‘n jildlik. Beshinchi jild. Majolis un-nafois. – Toshkent: G‘afur G‘ulom nomidagi nashriyot-matbaa ijodiy uyi, 2012. – B. 735–736.
6. Қуронов Д., Мамажонов З., Шералиева М.Адабиётшунослик луғати. – Тошкент: Akademnashr, 2013. – Б. 412–414.
7. Sultonmurod Olim. Navoiy nechta janrda ijod qilgan? // INFOLIB axborot-kutubxona jurnali. – B. 4–6.
8. Islom ensiklopediyasi. A–H. Shayx Abdulaziz Mansur tahriri ostida. – Toshkent: O‘zbekiston milliy ensiklopediyasi Davlat ilmiy nashriyoti, 2017. – B. 288–289.
