ENANTIOSEMIK LINGVISTIK BIRLIKLARNING O‘RGANILISH TARIXI
DOI:
https://doi.org/10.66345/stj.v4i5/2.6168Keywords:
enantiosemiya, ichki antonimiya, polisemiya, semantika, pragmatika, kognitiv lingvistika, konseptual zidlik, diskurs, leksikografiya, antropotsentrizm, kognitiv freymAbstract
Ushbu keng qamrovli ilmiy maqolada tilshunoslikning eng paradoksal va murakkab hodisalaridan biri bo‘lgan enantiosemiya fenomeni – bir lingvistik birlik semantik strukturasi doirasida o‘zaro zid ma’nolarning sinxron yoki diaxron tarzda mavjudligi masalasi fundamental tadqiq etiladi. Maqolada enantiosemiyaning shakllanish va o‘rganilish tarixi XIX asrdan bugungi kunga qadar bo‘lgan davr kesimida, xususan, G‘arb (Ingliz, Fransuz, Nemis), rus va o‘zbek tilshunoslik maktablari doirasida qiyosiy-tarixiy tahlil qilinadi. Shuningdek, maqolada enantiosemiyaning zamonaviy lingvistik tipologiya, korpus lingvistikasi va sun’iy intellekt tizimlaridagi o‘rni muhokama qilinadi.
Downloads
References
1. Abel, K. (1884). Über den Gegensinn der Urworte. Leipzig: Wilhelm Friedrich.
2. Apresyan, Yu. D. (1974). Leksicheskaya semantika. Sinonimicheskie sredstva yazyka. Moscow: Nauka.
3. Benveniste, É. (1971). Problems in General Linguistics. Miami: University of Miami Press.
4. Breal, M. (1897). Essai de sémantique (science des significations). Paris: Hachette.
5. Cruse, D. A. (1986). Lexical Semantics. Cambridge: Cambridge University Press.
6. Fillmore, C. J. (1982). Frame semantics. In: Linguistics in the Morning Calm. Seoul: Hanshin Publishing Co.
7. Hojiyev, A. (2002). Tilshunoslik terminlarining izohli lug‘ati. Toshkent: O‘zbekiston milliy ensiklopediyasi.
8. Jamolxonov, H. (2005). Hozirgi o‘zbek adabiy tili. Toshkent: Talqin.
9. Khursanov N.I. Ecolinguistics in the Anthropocentric Paradigm: Research Object and Purpose. InConferences 2025 Dec 12 (Vol. 1, No. 8, pp. 780-783).
10. Lakoff, G., & Johnson, M. (1980). Metaphors We Live By. Chicago: University of Chicago Press.
11. Lyons, J. (1977). Semantics. Vol. 1 & 2. Cambridge: Cambridge University Press.
12. Mahmudov, N. (2012). Tilning mukammal tadqiqi yo‘llarini izlab... O‘zbek tili va adabiyoti, (3), 3-16.
13. Nurmonov, A. (2012). Tanlangan asarlar. 1-jild. Toshkent: Akademnashr.
14. Palmer, F. R. (1981). Semantics. 2nd ed. Cambridge: Cambridge University Press.
15. Safarov, Sh. (2006). Kognitiv tilshunoslik. Jizzax: Sangzor.
16. Shanskiy, N. M. (1972). Leksikologiya sovremennogo russkogo yazyka. Moscow: Prosveshenie.
17. Sinclair, J. (2004). Trust the Text: Language, Corpus and Discourse. London: Routledge.
18. Ullmann, S. (1957). The Principles of Semantics. Glasgow: Jackson, Son & Co.
19. Vinogradov, V. V. (1977). Izbrannye trudy. Leksikologiya i leksikografiya. Moscow: Nauka.
20. Xursanov N.I. (2025) Dramatik diskurs: kognitiv, pragmatik, lingvokulturologik tavsif. Monografiya. – T.: “EXISTENTIUM-PRINT” nashriyoti. 250 b.




















