ANIQ FANLARNI O‘QITISHDA SMART-TEXNOLOGIYALAR ASOSIDA TALABALAR BILIMINI UZLUKSIZ BAHOLASH MODELI
DOI:
https://doi.org/10.66345/stj.v4i5/2.6138Keywords:
SMART-texnologiyalar, uzluksiz baholash, raqamli kompetensiya, formativ nazorat, learning analytics, matematika ta’limi, informatika ta’limi.Abstract
Mazkur maqolada aniq fanlarni o‘qitishda SMART-texnologiyalar asosida talabalar bilimini uzluksiz baholashning nazariy-metodik modeli ishlab chiqiladi. Tadqiqotda SMART-texnologiyalar tushunchasi interaktiv, adaptiv, ma’lumotlarga tayanuvchi, bulutli va teskari aloqa mexanizmlariga ega raqamli vositalar majmui sifatida talqin qilinadi. Maqolaning asosiy maqsadi matematika va informatika fanlari misolida uzluksiz baholashni diagnostik, formativ, reflektiv va summativ komponentlarning yaxlit tizimi ko‘rinishida tashkil etishning pedagogik asoslarini aniqlashdan iborat. Adabiyotlar tahlili shuni ko‘rsatadiki, zamonaviy oliy ta’limda baholashning samaradorligi faqat yakuniy test natijasi bilan emas, balki o‘quv faoliyati davomida shakllanadigan ma’lumotlar, avtomatlashtirilgan feedback, o‘zini baholash, peer-assessment va learning analytics asosida qabul qilinadigan pedagogik qarorlar bilan belgilanadi. Tadqiqot natijasida SMART-texnologiyalar asosidagi uzluksiz baholash modeli oltita bosqichdan iborat tizim sifatida taklif etiladi: diagnostik profil yaratish, mikrobaholashlarni joriy qilish, adaptiv feedback, analitik monitoring, reflektiv portfel va yakuniy verifikatsiya. Modelning amaliy samarasini ta’minlaydigan shart-sharoitlar sifatida topshiriq dizaynining kompetensiyaga yo‘naltirilganligi, o‘qituvchining raqamli-didaktik tayyorgarligi, talabaning feedback literacy ko‘nikmalari, shaffof mezonlar va barqaror infratuzilma asoslanadi. Maqola natijalari aniq fanlarda nazoratni epizodik tekshiruvdan chiqarib, uni o‘qitishni boshqarish va muhandislik tafakkurini rivojlantirishning faol mexanizmiga aylantirishga xizmat qiladi.
Downloads
References
1. Huang R., Liu D., Kanwar A.S., Zhan T., Yang J., Zhuang R., Liu M., Li Z., Adarkwah M.A. Global Understanding of Smart Education in the Context of Digital Transformation. Open Praxis, 2024, 16(4), 663–676. https://doi.org/10.55982/openpraxis.16.4.761
2. UNESCO IITE. Smart Education Strategies for Teaching and Learning: Critical Analytical Framework and Case Studies. Moscow: UNESCO IITE, 2022.
3. UNESCO IITE. Report on National Smart Education Framework. Moscow: UNESCO IITE, 2022.
4. OECD. OECD Digital Education Outlook 2023: Towards an Effective Digital Education Ecosystem. Paris: OECD Publishing, 2023. https://doi.org/10.1787/c74f03de-en
5. Banihashem S.K., Noroozi O., van Ginkel S., Macfadyen L.P., Biemans H.J.A. A Systematic Review of the Role of Learning Analytics in Enhancing Feedback Practices in Higher Education. Educational Research Review, 2022, 37, 100489. https://doi.org/10.1016/j.edurev.2022.100489
6. Wongvorachan T., Bulut O., Tsai Y.-S., Lindner M.A. Improving Student Feedback Literacy in e-Assessments: A Framework for the Higher Education Context. Trends in Higher Education, 2022, 1(1), 16–29. https://doi.org/10.3390/higheredu1010002
7. Barana A., Marchisio M., Sacchet M. Interactive Feedback for Learning Mathematics in a Digital Learning Environment. Education Sciences, 2021, 11(6), 279. https://doi.org/10.3390/educsci11060279
8. Son T. Intelligent Tutoring Systems in Mathematics Education: A Systematic Literature Review Using the Substitution, Augmentation, Modification, Redefinition Model. Computers, 2024, 13(10), 270. https://doi.org/10.3390/computers13100270
9. Skalka J., Drlik M. Automated Assessment and Microlearning Units as Predictors of At-Risk Students and Students’ Outcomes in the Introductory Programming Courses. Applied Sciences, 2020, 10(13), 4566. https://doi.org/10.3390/app10134566
10. Araujo L., Lopez-Ostenero F., Plaza L., Martinez-Romo J. Automated Formative Feedback for Algorithm and Data Structure Self-Assessment. Electronics, 2025, 14(5), 1034. https://doi.org/10.3390/electronics14051034
11. Rojec Ž., Puhan J., Fajfar I. Practical Programming Exams with Automated Assessment Improve Student Engagement and Learning Outcomes. Education Sciences, 2025, 15(11), 1486. https://doi.org/10.3390/educsci15111486
12. O‘zbekiston Respublikasi Prezidenti. PF-158-son “O‘zbekiston – 2030” strategiyasi to‘g‘risida. 2023 yil 11 sentyabr.




















