SHARQ ADABIYOTIDA ADABIY ERTAK JANRINING SHAKLLANISHI
DOI:
https://doi.org/10.66345/stj.v4i5/1.6062Keywords:
adabiy ertak, Sharq adabiyoti, oʻzbek adabiyoti, folklor, didaktika, mif, afsona, “Avesto”, “Qutadg‘u bilig”, “Zarbulmasal”.Abstract
Ushbu maqolada Sharq adabiyotida, xususan oʻzbek adabiy muhitida adabiy ertak janrining shakllanish bosqichlari tahlil qilinadi. Janrning ildizlari qadimgi mifologik tasavvurlar, diniy-e’tiqodiy manbalar, didaktik adabiyot hamda xalq og‘zaki ijodi bilan uzviy bog‘liq holda yoritiladi. “Avesto”, “Qutadg‘u bilig”, Alisher Navoiy dostonlari, xalq dostonlari va Gulxaniyning “Zarbulmasal” asari misolida adabiy ertak janrining badiiy va g‘oyaviy manbalari ochib beriladi. Shuningdek, ertaklarning madaniyatlararo koʻchishi, milliy xususiyatlar bilan boyishi va XX asrga kelib oʻzbek adabiy ertaklarining mustaqil janr sifatida qaror topish jarayoni koʻrsatib beriladi. Tadqiqot natijasida adabiy ertak janri uzoq tarixiy taraqqiyot mahsuli ekani, uning shakllanishida folklor, mumtoz adabiyot, ma’rifatparvarlik harakati va jahon adabiy aloqalari muhim omil boʻlgani asoslanadi.
Downloads
References
1. Kostikova, O.I. (2015). Translating fairy tales: truth and value. Moscow University Translation Studies Bulletin. Series 22. Translation theory, 2, 100–113.
2. Gorkiy, M. Adabiyot haqida. Toshkent: G‘afur G‘ulom nomidagi Adabiyot va san’at nashriyoti, 1978.
3. Avesto. Asqar Mahkam tarjimasi. Toshkent: Sharq, 2001.
4. Геродот. История. В 9-х ки. -С.84.
5. Yusuf Xos Hojib. Qutadg‘u bilig. Toshkent: 2006.
6. A.Navoiy. Hayrat ul-abror. Toshkent, G’afur G’ulom nashriyoti. 2020. B-229
7. Алимов С. Становление и развитие жанра литературной сказки в узбекской советской литературе: дис. ... канд. филол. наук: 10.01.03, 10.01.09. Ташкент, 1984. С. 23
8. Gulxaniy. Zarbulmasal. Toshkent: Oʻqituvchi, 1976.
9. Jalolov G‘. Oʻzbek folklori va adabiy aloqalar masalalari. Toshkent: Fan, 1974.
10. Barakayev R. Oʻzbek bolalar adabiyoti va uning taraqqiyot bosqichlari. Toshkent: Fan, 2006.
11. Imomov K. Oʻzbek xalq og‘zaki poetik ijodi. Toshkent: Oʻqituvchi, 1990.
12. https://www.researchgate.net/publication/396309063_Erkin_Vohidov_she'riyatida_takrorning _badiiy-estetik_funksiyasi
13. https://www.researchgate.net/publication/391487771_Til_va_adabiyotuz_2
14. https://www.researchgate.net/publication/391485993_Indonesian_Journal_of_Cultural_ and_Community_Development
15. Murodilovna, O. G. (2025, October). LIRIK TUR JANRLARINING SHAKLLANISH BOSQICHLARI. In Conferences (Vol. 1, No. 2, pp. 253-257).
16. Murodilovna, O. G. (2019). The peculiarities of vazn meter in uzbek poetry of the independence period. ANGLISTICUM. Journal of the Association-Institute for English Language and American Studies, 8(2), 33-39.
