GAZETA DISKURSIDA QISQARTMALARNING REFERENSIAL VA NOMINATIV FUNKSIYALARI: INGLIZ VA QORAQALPOQ TILLARI MISOLIDA
DOI:
https://doi.org/10.66345/stj.v4i5/2.6043Keywords:
qisqartmalar, gazeta diskursi, referensiya, nominatsiya, kohesivlik, lingvopragmatika, ingliz tili, qoraqalpoq tili.Abstract
Mazkur maqolada ingliz va qoraqalpoq gazeta diskursida qisqartmalarning referensial va nominativ funksiyalari qiyosiy jihatdan tahlil qilinadi. Avvalo, qisqartmalarning til iqtisodiyoti prinsipi asosida shakllanishi hamda ularning diskursdagi o‘rni yoritiladi. Shu bilan birga, tadqiqotda qiyosiy-tahliliy, korpus va lingvopragmatik metodlardan foydalanilgan holda, har ikkala til materiallari o‘rganiladi. Natijalar shuni ko‘rsatadiki, qisqartmalar har ikkala tilda nomlash va murojaat qilish funksiyalarini bajaradi, biroq ularning amalga oshirilish mexanizmi turlicha. Xususan, ingliz tilida qisqartmalar ko‘pincha leksiklashgan va kontekstdan mustaqil holda ishlatilsa, qoraqalpoq tilida ular ko‘proq kontekstga bog‘liq va institutsional xarakterga ega. Bundan tashqari, qisqartmalar matn ichida kohesivlikni ta’minlashda muhim rol o‘ynaydi. Natijada, qisqartmalar gazeta diskursining samaradorligini oshiruvchi muhim lingvistik vosita ekanligi aniqlanadi.
Downloads
References
1. Bauer L. English word-formation. – Cambridge university press, 1983.
2. Booij, G. (2010). Construction morphology. Language and linguistics compass, 4(7), 543-555.
3. Crystal, D., & Alan, C. L. (Eds.). (2023). A dictionary of linguistics and phonetics. John Wiley & Sons.
4. «Erkin Qaraqalpaqstan» gazetası. (2025). Nókis.
5. Halliday, M. A. K., & Hasan, R. (2014). Cohesion in english. Routledge.
6. Marchand, H. (1960). The categories and types of present-day English word-formation. (No Title).
7. Martinet, A. (1962). A functional view of language: being the Waynflete lectures delivered in the College of St. Mary Magdalen, Oxford, 1961. (No Title).
8. Quirk, R., & Crystal, D. (2010). A comprehensive grammar of the English language. Pearson Education India.
9. The Guardian. (2025). London, UK.
10. Zipf, G. K. (1949). The Principle of Least Effort. CH3.
