O‘ZBEK TILI “AXLOQ” KONSEPTOSFERASIDA QADRIYATLAR IYERARXIYASINING LINGVISTIK XUSUSIYATLARI (“HALOLLIK”, “ADOLAT”, “VIJDON” KONSEPTI MISOLIDA)
DOI:
https://doi.org/10.66345/stj.v4i4/1.6007Keywords:
axloq,, munosabat,, konsept,, halollik,, adolat,, vijdon,, yadro,, markaz,, tamoyil,, iyerarxiya.Abstract
Ushbu maqolada konseptlarning muhim belgisi ularning iyerarxik manzarasi ekanligi, yuqori darajada umumiy “metaqadriyat”, ya’ni “axloq” konsepti turishi, uning tarkibida jamiyat tomonidan maxsus qadrlanadigan yadro fazilatlar (halollik, adolat, vijdon va boshqalar) joylashishi ko‘rsatib o‘tilgan. Shuningdek, bu yadro fazilatlar, o‘z navbatida, subqadriyatlarga (masalan, halollik – rostgo‘ylik, poklik, mehnatsevarlik; adolat – haqqoniylik, tenglik, insoflilik) ajralishi maqolada o‘z aksini topgan.
Downloads
References
1. O‘zbek tilining izohli lug‘ati. 80 000 dan ortiq so‘z va so‘z birikmasi. 6 jildli.
2. Popova, Sternin. 2007: 58.
3. Djurayeva S.N., Turdiyeva N.S., Baxronova A.I. Tarbiyaviy ishlar metodikasi (o‘quv qo‘llanma). Buxoro, 2021. 24-bet.
4. Karasik V.I. Концепты-регулятивы // Язык, сознание, коммуникация. Вып. 30. Москва: МАКС Пресс, 2005. 97-bet
5. O‘zbek tilining izohli lug‘ati: 80 000 dan ortiq so‘z va so‘z birikmasi. Toshkent, 2008..
6. Bu haqida qarang. Popova Z.D., Sternin I.A. Semantiko-kognitivnyy analiz yazyka, 2007. 73-bet.
7. Djurayeva S.N., Turdiyeva N.S., Baxronova A.I. Tarbiyaviy ishlar metodikasi. Buxoro, 2021. 31-bet.
8. Fillmore Ch.J., Atkins B.T.S. Toward a frame-based lexicon: the semantics of RISK and its neighbors. In: Frames, Fields, and Contrasts. Hillsdale, NJ: Lawrence Erlbaum, 1992.
9. Volf E.M. Funktsionalnaya semantika otsenki. Moskva, 2002; Arutyunova N.D. Tipy yazykovykh znacheniy: Otsenka. Moskva, 1988.
