MAKTAB OʻQUVCHILARIDA JISMONIY VA FUNKSIONAL RIVOJLANISH KO‘RSATKISHLARINING YOSHGA BOGʻLIQ OʻZGARISHLARI
DOI:
https://doi.org/10.66345/stj.v4i4/1.5930Keywords:
jismoniy rivojlanish, funksional ko‘rsatkichlar, yosh omili, antropometriya, yurakqon tomir tizimi, nafas olish tizimi, statistik tahlil, sog‘lom turmush tarzi, o‘quvchilar salomatligi, profilaktikaAbstract
Mazkur tadqiqot maktab o‘quvchilarida jismoniy va funksional rivojlanish ko‘rsatkichlarining yoshga bog‘liq o‘zgarishlarini aniqlashga qaratilgan. Tadqiqot davomida turli yosh guruhlariga mansub o‘quvchilarning antropometrik hamda funksional ko‘rsatkichlari kompleks ravishda o‘rganildi. Xususan, bo‘y, tana vazni, yurak-qon tomir va nafas olish tizimi faoliyatining yosh bilan bog‘liq dinamikasi statistik tahlil asosida baholandi. Olingan natijalar shuni ko‘rsatdiki, o‘quvchilarning jismoniy va funksional rivojlanishi yosh ortishi bilan izchil ravishda o‘zgarib boradi hamda bu jarayonga turli omillar, jumladan, jismoniy faollik darajasi, ovqatlanish rejimi va turmush tarzi sezilarli ta’sir ko‘rsatadi. Tadqiqot natijalari asosida o‘quvchilar salomatligini mustahkamlash va rivojlanish
ko‘rsatkichlarini yaxshilashga qaratilgan profilaktik chora-tadbirlarni kuchaytirish zarurligi asoslab berildi.
Downloads
References
1. Yosh fiziologiyasi va gigienasi – Z.T.Rajamurodov, B.M.Bozorov, A.I.Rajabov, D.G‘.Hayitov – Toshkent 2013.
2. Yoshga oid fiziologiya – D.D.Safarova, D.A.Sagatov – Toshkent 2018
3. Odam fiziologiyasi fanidan o‘quv-uslubiy majmua - “Guliston” nashriyoti 2018-yil
4. Odam fiziologiyasi labarotoriya mashg‘ulotlari – Komilova B.O., Shamsiyev N.A “Durdona” nashriyoti 2017-yil
5. O‘smirlar fiziologiyasi – Karabayev A.G, Yusupov M.M, Nurimov P.B. “Fan bulog‘i” nashriyoti 2022-yil
6. Bolalar fiziologiyasi – U.Z.Qodirov, A.A.Abdumajidov, V.P.Askaryans
7. Anthropometry of Kyrgyz children: A study on the effects of age and gender (2025, Journal of Back and Musculoskeletal Rehabilitation)
8. Childhood Body Composition Trajectories and Adolescent Lung Function (ALSPAC study, American Journal of Respiratory and Critical Care Medicine 2017)
9. A study of the physical development of adolescent girls aged12–15 years - Samarqand davlat tibbiyot universiteti, 2023-yil.
