SINONIM QATORLARDA MA’NONI KOGNITIV MODELLASHTIRISH
DOI:
https://doi.org/10.66345/stj.v4i4/2.5904Keywords:
sinonimiya,, kognitiv lingvistika, konsept,, freym,, semantik tarmoq,, prototip,, leksik ma’no.Abstract
Mazkur maqolada sinonim qatorlarda ma’noning kognitiv modellash asosida shakllanishi tahlil qilinadi. Tadqiqotda “advokat – oqlovchi – himoyachi”, “begona – yot – o‘zga – birov – kishi – notanish – g‘ayir – ag‘yor”, “hiyla – nayrang – makr – dasisa”, “kechirim – uzr – afv” kabi sinonim birliklar konseptual va freym yondashuvlari asosida o‘rganildi. Komponent, kontekstual va kognitiv tahlil metodlari yordamida sinonimlarning semantik va funksional farqlari aniqlandi. Natijalar sinonimlarning inson tafakkurida konseptual tizim asosida tashkil topishini ko‘rsatdi. Shuningdek, ularning ierarxik, tarmoqli va freymli tuzilishga ega ekani asoslab berildi.
Downloads
References
1. Миртожиев М. Ўзбек тили семасиологияси. – Тошкент: Фан, 2010. – 288 б.
2. Сафаров Ш. Когнитив Тилшунослик. ‒ Жиззах:Сангзор, ‒ 2006. ‒ 92 б.
3. O‘zbek tili sinonimlarining katta izohli lug’ati. 1-jild. – Toshkent, 2022. – 488 b.
4. Leonard Talmy. Toward a Cognitive Semantics. Vol. 1. – Cambridge: MIT Press, 2000. – 565 p.
5. Charles Fillmore. Frame Semantics // Linguistics in the Morning Calm. – Seoul: Hanshin Publishing, 1982. – P. 111–137.
6. Eleanor Rosch. Principles of Categorization // Cognition and Categorization. – Hillsdale: Lawrence Erlbaum, 1978. – P. 27–48.
