“HAZRATI XIZR IZIDAN” QISSASIDA MIFOLOGIK UNSURLAR
DOI:
https://doi.org/10.66345/stj.v4i4/1.5719Keywords:
mifologik unsurlar, Hazrati Hizr, arxetip, ramz, motiv, o‘zbek nasri, folklor, intertekstual tahlil.Abstract
Mazkur maqolada “Hazrati Hizr izidan” qissasida uchraydigan mifologik unsurlar adabiy-nazariy jihatdan tahlil qilinadi. Tadqiqotning dolzarbligi shundaki, zamonaviy o‘zbek nasrida mifologik qatlamning qayta talqin etilishi muhim ilmiy muammo sifatida qaralmoqda. Tadqiqotning maqsadi – asarda mavjud mifologik obrazlar, arxetiplar hamda ramziy motivlarning badiiy funksiyasini aniqlash va ularning mazmuniy yukini ochib berishdan iborat. Metodologik asos sifatida qiyosiy-tahliliy, struktural-semantik hamda intertekstual yondashuvlardan foydalanildi. Tahlil natijalari shuni ko‘rsatadiki, Hazrati Hizr obrazi asarda abadiy yo‘l ko‘rsatuvchi, yashirin bilim egasi sifatida talqin qilinib, xalq og‘zaki ijodi hamda diniy-mifologik qarashlar sintezi asosida shakllangan. Suv, yo‘l, yashirin ilm, sinov kabi motivlar mifologik tafakkur mahsuli sifatida asarning semantik qatlamini boyitadi, mifologik unsurlar asarning g‘oyaviy-badiiy tizimini chuqurlashtiradi va muallifning estetik konsepsiyasini ifodalashda muhim vosita bo‘lib xizmat qiladi.
Downloads
References
Навоий А. Хамса. — Тошкент: Ғафур Ғулом номидаги нашриёт, 2011. — 5 жилд., Жомий А. Нафаҳот ул-унс. — Тошкент: Ўзбекистон миллий энциклопедияси, 2004. — 384 б., Аттор Ф. Мантиқ ут-тайр. — Тошкент: Ғафур Ғулом номидаги нашриёт, 2012. — 352 б., Румий Ж. Маснавий маънавий. — Тошкент: Фан, 2008. — 6 жилд.
2. Султон И. Асарлар. 1-жилд. Ҳикоялар. - Тошкент: Ғафур Ғулом, 2017.
3. Саримсоқов Б. Фольклоризмлар типологиясига доир // Ўзбек тилива адабиёти, 1980. –№4. – Б. 40-41
4. Мелетинский Е.М. Поэтика мифа. — М.: Наука, 1976. — 407 с.
