DISLEKSIYA TUSHUNCHASI, UNING PSIXOLOGIK-PEDAGOGIK VA NEYROLINGVISTIK XUSUSIYATLARI
DOI:
https://doi.org/10.66345/stj.v4i4/1.5682Keywords:
disleksiya, o‘qish buzilishi, psixologik xususiyatlar, pedagogik yondashuv, neyrolingvistika, nutqiy rivojlanish, fonematik idrok, inkluziv ta’lim, diferensial yondashuv, korreksion ish.Abstract
Ushbu maqolada disleksiya tushunchasining mazmun-mohiyati, uning kelib chiqish omillari hamda namoyon bo‘lish shakllari ilmiy-nazariy jihatdan tahlil qilinadi. Shuningdek, disleksiyaning psixologik, pedagogik va neyrolingvistik xususiyatlari yoritilib, bu holatga ega bolalarning o‘qish, yozish, nutqni idrok etish va axborotni qayta ishlash jarayonlaridagi o‘ziga xos jihatlari ochib beriladi. Maqolada disleksiyaning nafaqat o‘quv faoliyatiga, balki bolaning shaxsiy rivojlanishi, motivatsiyasi va ijtimoiy moslashuviga ham ta’sir ko‘rsatishi asoslab beriladi. Muammo doirasida inkluziv ta’lim sharoitida disleksiyasi bor o‘quvchilar bilan ishlashning pedagogik ahamiyati, ularga mos metodik yondashuvlar va individual yordam ko‘rsatish zarurati ham ta’kidlanadi. Tadqiqot natijalari disleksiyani erta aniqlash, ta’lim jarayonini moslashtirish va korreksion-pedagogik ishlarni samarali tashkil etishda muhim nazariy asos bo‘lib xizmat qiladi.
Downloads
References
1. Dehaene S. Reading in the Brain: The New Science of How We Read. — New York: Viking, 2009. — 384 p.
2. Shaywitz S. E. Overcoming Dyslexia: A New and Complete Science-Based Program for Reading Problems at Any Level. — New York: Alfred A. Knopf, 2003. — 432 p.
3. Frith U. Beneath the Surface of Developmental Dyslexia // Surface Dyslexia: Neuropsychological and Cognitive Studies of Phonological Reading. — London: Lawrence Erlbaum Associates, 1985. — P. 301–330.
4. Snowling M. J. Dyslexia. — 2nd ed. — Oxford: Blackwell Publishing, 2000. — 272 p.
5. Lyon G. R., Shaywitz S. E., Shaywitz B. A. A definition of dyslexia // Annals of Dyslexia. — 2003. — Vol. 53. — P. 1–14.
6. Orton S. T. Reading, Writing, and Speech Problems in Children. — New York: W.W. Norton & Company, 1937. — 372 p.
7. Gillingham A., Stillman B. Remedial Training for Children with Specific Disability in Reading, Spelling, and Penmanship. — Cambridge: Educators Publishing Service, 1997. — 340 p.
8. Geschwind N. Selected Papers on Language and the Brain. — Dordrecht: D. Reidel Publishing Company, 1974. — 512 p.
9. Luria A. R. Основы нейропсихологии. — М.: Издательство МГУ, 1973. — 374 с.
10. Выготский Л. С. Мышление и речь. — М.: Лабиринт, 1999. — 352 с.
11. Леонтьев А. А. Психолингвистика. — М.: Смысл, 2003. — 287 с.
12. O‘zbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasi. Inkluziv ta’limni rivojlantirish to‘g‘risida qaror. — Toshkent, 2020.
13. Abdurahmonov G‘., Nurmonov A. Umumiy tilshunoslik asoslari. — Toshkent: O‘qituvchi, 2012. — 256 b.
14. Qodirova F., Yuldasheva D. Maxsus pedagogika. — Toshkent: Fan, 2015. — 240 b.
15. Karimova V. M. Psixologiya. — Toshkent: O‘zbekiston, 2018. — 320 b.
