SINTAKTIK-STILISTIK FIGURALAR TASNIFINING LINGVOKULTUROLOGIK TALQINI
DOI:
https://doi.org/10.66345/stj.v4i4/1.5585Keywords:
sintaktik-stilistik figuralar, lingvokulturologik talqin, “Andisha” fenomeni, tasnif evolyutsiyasi, binar dunyoqarash, muallif obrazi, lisoniy etika, sintaktik sath, nutq musiqasi, kognitiv-madaniy tahlil.Abstract
Mazkur ishda sintaktik-stilistik figuralar tasnifining antik davrdan hozirgi kunga qadar bosib o‘tgan evolyutsion yo‘li tahlil qilinadi. Aristotel, Kvintilian, Lomonosov, Balli va Galperin kabi olimlarning yondashuvlari qiyosiy o‘rganilib, ularning an’anaviy qarashlariga nisbatan muallifning tanqidiy munosabati bayon etilgan. Tadqiqotning yangiligi o‘zbek tili tabiatidan kelib chiqqan holda, figuralarni lingvokulturologik tamoyillar asosida tasniflashdan iborat. Xususan, o‘zbek nutqidagi «Andisha» kognitiv fenomeni, binar dunyoqarash va ruhiy dinamika figuralari tizimlashtirildi. Tadqiqot natijasida sintaktik figuralar shunchaki nutq bezagi emas, balki milliy etika va lisoniy tafakkurni ifodalovchi madaniy fenomen sifatida asoslandi.
Downloads
References
1. Aristotle. Rhetoric / Translated by W. R. Roberts. Oxford University Press, 2007. – B. 155.
2. Bally C. Traité de stylistique française. Genève: Georg & Cie, 1909. – B. 311-312.
3. Galperin I.R. Stylistics. Moscow: Higher School, 1981. – 299 b.
4. Hoshimov O‘. Dunyoning ishlari. Toshkent: Yangi asr avlodi, 2015. – 336 b.
5. Lomonosov M.V. Kratkoye rukovodstvo k krasnorechiyu // Polnoye sobraniye sochineniy. T. 7. Moskva: Izd-vo AN SSSR, 1952. – B. 258–287.
6. Quintilian. Institutio oratoria / Translated by H. E. Butler. New York: Lyceum Institute, 2024. – B. 411.
7. Quronov D. Adabiyot nazariyasi asoslari. Toshkent: Innovatsiya-Ziyo, 2020. – B. 212-213.
8. Sultonsaidova S., Sharipova O‘. O‘zbek tili stilistikasi. Toshkent: Yurist-Media Markazi, 2009. – B. 64.
9. Vinogradov V.V. O yazyke khudozhestvennoy prozy. Moskva: Nauka, 1980. – B. 166.
