FORSAYT TEXNOLOGIYASI TUSHUNCHASI VA RIVOJLANISH BOSQICHLARI
DOI:
https://doi.org/10.66345/stj.v4i3/1.5476Keywords:
forsayt texnologiyasi, strategik prognozlash, innovatsion rivojlanish, ssenariy tahlili, ekspert baholash, uzoq muddatli rejalashtirish, iqtisodiy strategiya, raqamli iqtisodiyot, ilmiy-texnologik rivojlanish, boshqaruv qarorlariAbstract
Ushbu maqolada Forsayt texnologiyasi tushunchasining nazariy asoslari, uning shakllanishi va rivojlanish bosqichlari chuqur ilmiy yondashuv asosida tahlil qilinadi. Xususan, forsaytning an’anaviy prognozlash usullaridan farqli jihatlari, uning strategik rejalashtirishdagi o‘rni va innovatsion rivojlanishni ta’minlashdagi ahamiyati yoritib beriladi. Maqolada forsayt texnologiyasining tarixiy evolyutsiyasi bosqichma-bosqich o‘rganilib, dastlabki ekspert baholash yondashuvlaridan tortib zamonaviy kompleks, ishtirokchi va ko‘p omilli modellarigacha bo‘lgan taraqqiyot jarayonlari ilmiy asosda bayon etiladi. Shuningdek, global tajribalar asosida rivojlangan mamlakatlarda forsayt texnologiyalaridan foydalanish amaliyoti tahlil qilinib, ularning iqtisodiy siyosat, innovatsion rivojlanish va uzoq muddatli strategiyalarni shakllantirishdagi samaradorligi ochib beriladi. Maqolada forsayt texnologiyasining asosiy bosqichlari – muammoni aniqlash, ekspertlar tanlovi, ma’lumotlarni yig‘ish va tahlil qilish, ssenariylar ishlab chiqish hamda natijalarni amaliyotga joriy etish jarayonlari tizimli ravishda yoritilgan.
Downloads
References
1. Ben Martin. Foresight in Science and Technology. Research Policy Journal, 1995.
2. Luke Georghiou. The UK Technology Foresight Programme. Futures Journal, 1996.
3. Michel Godet. Creating Futures: Scenario Planning as a Strategic Management Tool. Economica, 2001.
4. Michael Keenan. Identifying Emerging Generic Technologies at the National Level: The UK Experience. Research Policy, 2003.
5. OECD. Technology Foresight for Organizing National Innovation Systems. Paris, 2019.
6. World Economic Forum. The Future of Jobs Report. Geneva, 2023.
7. United Nations. World Economic Situation and Prospects. New York, 2022.
8. European Commission. Foresight Methodologies: Practical Guide. Brussels, 2018.
9. UNDP Human Development Report. United Nations Development Programme, 2021.
10. O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining 2022–2026-yillarga mo‘ljallangan Taraqqiyot strategiyasi to‘g‘risidagi farmoni, Toshkent, 2022.
11. O‘zbekiston Respublikasi Innovatsion rivojlanish vazirligi hisobotlari, Toshkent, 2023.
12. Abdurahmonov Q.X. Innovatsion iqtisodiyot. Toshkent: Iqtisodiyot nashriyoti, 2020.
13. Yo‘ldoshev N.Q. Strategik boshqaruv asoslari. Toshkent, 2019.
