O‘ZBEK VA INGLIZ TILLARIDA XUSUSIY BIRIKUVCHILI BIRIKMALARNING STRUKTUR-SEMANTIK XUSUSIYATLARI
DOI:
https://doi.org/10.66345/stj.v4i3/1.5451Keywords:
xususiy birikuvchili birikma, struktur-semantik tahlil, kollokatsiya, gradatsionlik, prototipiklik, qiyosiy tilshunoslikAbstract
Mazkur maqolada o‘zbek va ingliz tillarida xususiy birikuvchili birikmalarning struktur–semantik xususiyatlari qiyosiy tahlil asosida o‘rganiladi. Tadqiqotda ushbu birliklar struktur jihatdan ochiq, biroq leksik tanlov darajasida cheklangan, semantik jihatdan shaffof, ammo qisman barqaror birliklar sifatida talqin qilinadi. O‘tkazilgan tahlil xususiy birikuvchili birikmalarning gradatsion va prototipik xarakterga egaligini ko‘rsatadi. Natijalar ushbu birliklarni erkin so‘z birikmasi, ibora yoki qo‘shma so‘z doirasida to‘liq izohlash mumkin emasligini asoslaydi hamda ularni til tizimida mustaqil struktur–semantik kategoriya sifatida baholash zarurligini ko‘rsatadi.
Downloads
References
1. G‘ulomov A. Hozirgi o‘zbek adabiy tili. Sintaksis. - Toshkent: Fan, 1966. - 112-115-betlar.
2. Mahmudov N. Til birliklarining semantik tabiati. - Toshkent: Fan, 2013. - 64–70-betlar.
3. Rahmatullayev Sh. O‘zbek tilida frazeologik birliklar. - Toshkent: Fan, 2002. - 97-99-betlar.
4. Nurmonov A. O‘zbek tilshunosligi tarixi. - Toshkent: O‘zbekiston nashriyoti, 2002. - 190-191-betlar.
5. Ibragimov J. Y. O‘zbek tili mustaqil leksemalarining xususiy birikuvchilari va ularning modellari: filol. fan. dokt. (DSc) diss. - Qarshi: Qarshi davlat universiteti, 2023. - 18-22; 41-46-betlar.
6. Madaminov A. Xususiy birikuvchi so‘z birikmalari va ularning nutqiy voqelanishi // Til va adabiyot. - 2025. - № 12. - 4-8-betlar.
7. Firth J. R. A synopsis of linguistic theory 1930–1955 // Palmer F. R. (ed.). Selected Papers of J. R. Firth. - London: Longman, 1968. – pp. 168-205.
8. Halliday M. A. K., Hasan R. Cohesion in English. - London: Longman, 1976. – pp. 284-286.
9. Sinclair J. Corpus, concordance, collocation. - Oxford: Oxford University Press, 1991. – pp. 109-115.
10. McKeown K., Radev D. Collocations // Mitkov R. (ed.). The Oxford Handbook of Computational Linguistics. - Oxford: Oxford University Press, 1998. –pp. 3-6.
11. Cowie A. P. Phraseology: Theory, analysis and applications. - Oxford: Oxford University Press, 1998. -pp. 215-218.
12. Poulsen S. Collocations as discourse phenomena. - Bern: Peter Lang, 2005. – pp. 37-41.
13. Brezina V., Meyerhoff M. Corpus-based approaches to lexical patterning and variability // International Journal of Corpus Linguistics. - 2024. - Vol. 29, № 3. – pp. 350-355.
