KAR VA ZAIF ESHITUVCHI O‘QUVCHILARNING NONUTQIY VA NUTQIY TOVUSHLARNI ESHITIB FARQLASH DARAJALARINI O‘RAGANISH USULLARI

Authors

  • Mirsаid Yunusоv Xudаyаrоvich Jizzаx dаvlаt pedаgоgikа universiteti Mаxsus pedаgоgikа kаfedrаsi о‘qituvchisi yunusоvm26@gmаil.cоm ORCID 0000-00001-83005402

DOI:

https://doi.org/10.66345/stj.v4i3/1.5434

Keywords:

kar o‘quvchilar, zaif eshituvchi bolalar, eshitish idroki, nonutqiy tovushlar, nutqiy tovushlar, fonematik eshitish, differensial eshitish, diagnostika usullari, audiometriya, logopedik mashqlar, maxsus pedagogika, korreksion ta’lim, inkluziv ta’lim, eshitish qoldig‘i, psixofiziologik rivojlanish.

Abstract

Mazkur maqolada kar va zaif eshituvchi o‘quvchilarda nonutqiy (atrof-muhit tovushlari, musiqa elementlari va turli signallar) hamda nutqiy (fonema, bo‘g‘in, so‘z va gap) tovushlarni eshitib farqlash darajalarini o‘rganish usullari ilmiy-pedagogik jihatdan tahlil qilinadi. Tadqiqotda eshitish idrokini baholashning an’anaviy va zamonaviy metodlari, xususan, kuzatuv, diagnostik testlar, maxsus logopedik mashqlar, audiometrik tekshiruvlar hamda vizual qo‘llab-quvvatlash texnologiyalaridan foydalanish yoritilgan. Shuningdek, o‘quvchilarning individual xususiyatlari, eshitish qoldig‘i darajasi va psixofiziologik holatiga mos yondashuvlar asoslab beriladi. Natijalar kar va zaif eshituvchi bolalarda tovushlarni differensial idrok etish ko‘nikmalarini rivojlantirishda kompleks yondashuv zarurligini ko‘rsatadi. Maqola natijalari maxsus ta’lim tizimida samarali diagnostika va korreksion-pedagogik ishlarni tashkil etishda muhim ahamiyat kasb etadi.

Downloads

Download data is not yet available.

References

1. Bondy, A., & Frost, L. (2001). The Picture Exchange Communication System (PECS) training manual. Newark: Pyramid Educational Consultants.

2. Halliday, L. (2010). Hearing-impaired children: Speech and language development. London: Routledge.

3. Karchmer, M. (2001). Hearing loss and language acquisition in children. Washington, DC: Gallaudet University Press.

4. Mirzoev, I. (2019). Vizual texnologiyalar orqali maxsus ehtiyojli bolalarning muloqotini rivojlantirish. Tashkent: O‘zbekiston Milliy Universiteti nashriyoti.

5. Yoshinaga-Itano, C. (2003). Early intervention for children with hearing loss: Developmental outcomes. Pediatrics, 112(3), 568–574.

6. Vygotsky, L. S. (1978). Mind in society: The development of higher psychological processes. Cambridge, MA: Harvard University Press.

7. Ruscello, D. M. (2008). Speech and language disorders in children with hearing loss. San Diego: Plural Publishing.

8. Luckner, J. L., & Handley, L. (2008). Best practices for teaching children with hearing loss. American Annals of the Deaf, 153(5), 420–430.

9. Marschark, M., & Spencer, P. E. (2010). The Oxford handbook of deaf studies, language, and education. Oxford: Oxford University Press.

10. Estabrooks, W., & Beukelman, D. (2009). Augmentative and alternative communication for individuals with severe communication disorders. Baltimore: Brookes Publishing.

11. Northern, J., & Downs, M. (2002). Hearing in children. Baltimore: Lippincott Williams & Wilkins.

12. Flexer, C. (2012). Auditory-verbal therapy and hearing loss in children. San Diego: Plural Publishing.

13. Traxler, C. B. (2000). The Stanford Achievement Test: Reading comprehension of deaf and hearing students. Journal of Deaf Studies and Deaf Education, 5(1), 49–60.

14. Moeller, M. P., & Tomblin, J. B. (2015). An introduction to the outcomes of children with hearing loss. San Diego: Plural Publishing.

Downloads

Published

2026-03-15

How to Cite

KAR VA ZAIF ESHITUVCHI O‘QUVCHILARNING NONUTQIY VA NUTQIY TOVUSHLARNI ESHITIB FARQLASH DARAJALARINI O‘RAGANISH USULLARI. (2026). SCIENCE TIME JOURNAL, 4(3/1), 222-228. https://doi.org/10.66345/stj.v4i3/1.5434
Indexed & Abstracted In

Our articles are indexed and discoverable across leading academic databases worldwide