BOBUR SHE’RIY ASARLARIDA METAFORALARNING LEKSIK-SEMANTIK XUSUSIYATI
DOI:
https://doi.org/10.66345/stj.v4i3/1.5417Keywords:
metafora, lingvopoetika, leksik-semantik tahlil, isti’ora, o‘xshatish, Bobur she’riyati, semantik ko‘chish, badiiy obraz, milliy dunyoqarash, mifologik tafakkur, ifoda vositalariAbstract
Ushbu maqolada Zahiriddin Muhammad Bobur she’riy asarlarida metaforalarning leksik-semantik xususiyatlari lingvopoetik yondashuv asosida kompleks tarzda o‘rganilgan. Ishda metafora hodisasining nazariy asoslari, uning semasiologik mohiyati tahlil qilingan. Shuningdek, metaforaning Sharq adabiyotidagi muqobili hisoblangan istiora tushunchasi, uning tashbih bilan munosabati hamda struktur-semantik xususiyatlari ilmiy manbalar asosida yoritilgan. Tadqiqot jarayonida Bobur lirikasida qo‘llanilgan metaforalarning tipologiyasi ishlab chiqilib, ular zoomorfik, fitomorfik, kosmomorfik, naturmorfik, teomorfik va abiomorfik turlarga ajratilgan holda tahlil etilgan. Har bir metafora turi muayyan semantik maydon doirasida ko‘rib chiqilib, ularning obraz yaratishdagi roli, emotsional-ekspressiv bo‘yoqdorligi va individual muallif uslubini shakllantirishdagi o‘rni aniqlangan.
Downloads
References
1. Миртожиев М. Ўзбек тили семасиологияси. – Тошкент: Фан‚ 2010.
2. Сайфуллаева Р., Менглиев Б., Боқиева Г., Қурбонова М., Юнусова З., Абузалова М. Ҳозирги ўзбек адабий тили. – Тошкент: Фан ва технология, 2009.
3. Қўнғиров Р. Ўзбек тилининг тасвирий воситалари. – Тошкент: Фан, 1977.
4. Йўлдошев М. Чўлпон сўзининг сирлари. – Тошкент: Маънавият, 2002.
5. Ҳожиаҳмедов А. Шеърий санъатлар ва мумтоз қофия. – Тошкент: Шарқ, 1998.
6. Фитрат. Адабиёт қоидалари. Танланган асарлар. V жилдлик. – Тошкент: Маънавият, 2006. IV жилд.
7. Ҳаққул И. Тасаввуф ва шеърият. – Тошкент: Ғ.Ғулом номидаги Адабиёт ва санъат нашриёти, 1991.
8. Маҳмараимова Ш, Ўзбек тили теоморфик метафораларнинг қисқача консептуал луғати. – Тошкент: Чўлпон, 2018.
9. Ўзбекистон миллий энциклопедияси. 12 жилдлик. – Тошкент: ЎзМЭ, 2005-2008. –Т. 2. 2005.
10. Эшонқулов Ҳ. Самовот – ишқ мазҳари. – Тошкент: Фан, 2008.
