EKZISTENSIALIZM VA DETEKTIV ROMANINING FALSAFIY-BADIIY QOVUSHISHI: ILMIY-NAZARIY TAHLIL
DOI:
https://doi.org/10.66345/stj.v4i3/1.5412Keywords:
ekzistensializm, detektiv janr, absurd, erkinlik va mas’uliyat, Xaydegger, Sartr, Kamyu, Dostoyevskiy, o‘lim falsafasi, epistemologiya, inqiroz adabiyotiAbstract
Ushbu maqolada ekzistensializm falsafasi va detektiv janrning o‘zaro ta’siri tarixiy-falsafiy nuqtai nazardan tahlil qilinadi. XX asr inqiroz muhitida – ikki jahon urushi orasidagi va undan keyingi davrda – shakllangan bu ikki sohaning qanday qilib bir-birini boyitgani va o‘zgartirganı ko‘rsatiladi. Seren Kyerkegor, Martin Xaydegger, Jan-Pol Sartr va Albert Kamyu g’oyalarining detektiv romaniga ta’sir mexanizmlari izchil o‘rganiladi. Klassik detektivdan ekzistensial detektiv janrgacha bo‘lgan rivojlanish yo‘li tahlil qilinib, jinoyatchi va tergovchi obrazlarining falsafiy chuqurlashishi ko‘rsatiladi.
Downloads
References
1. Kyerkegor S. Qo‘rquv va titroq. – Toshkent: Yangi nashr, 2010. – 180 b.
2. Xaydegger M. Sein und Zeit. – Tübingen: Max Niemeyer Verlag, 1927. – 445 S. [Heidegger M. Being and Time / Transl. by J. Macquarrie, E. Robinson. – New York: Harper & Row, 1962. – 589 p.]
3. Sartr J.-P. L’Être et le Néant. Essai d’ontologie phénoménologique. – Paris: Gallimard, 1943. – 722 p. [Sartre J.-P. Being and Nothingness / Transl. by H. Barnes. – New York: Washington Square Press, 1984. – 798 p.]
4. Sartr J.-P. L’Existentialisme est un humanisme. – Paris: Nagel, 1945. – 142 p. [Sartre J.-P. Existentialism Is a Humanism / Transl. by C. Macomber. – New Haven: Yale University Press, 2007. – 112 p.]
5. Kamyu A. L’Étranger. – Paris: Gallimard, 1942. – 159 p. [Camus A. The Stranger / Transl. by M. Ward. – New York: Vintage International, 1989. – 123 p.]
6. Kamyu A. Le Mythe de Sisyphe. Essai sur l’absurde. – Paris: Gallimard, 1942. – 187 p. [Camus A. The Myth of Sisyphus / Transl. by J. O‘Brien. – New York: Vintage, 1991. – 212 p.]
7. Dostoyevskiy F.M. Jinoyat va jazo / Tarj. S. Barnoev. – Toshkent: G’afur G’ulom nomidagi adabiyot va san’at nashriyoti, 2005. – 560 b.
8. Dostoyevskiy F.M. Aka-uka Karamazovlar / Tarj. S. Barnoev. – Toshkent: G’afur G’ulom nomidagi adabiyot va san’at nashriyoti, 2008. – 896 b.
9. Po E.A. The Complete Tales and Poems of Edgar Allan Poe. – New York: Vintage Books, 1975. – 842 p.
10. Konan Doyl A. The Complete Sherlock Holmes. In 2 vols. – New York: Doubleday, 1930. – Vol. 1. – 544 p.; Vol. 2. – 578 p.
11. Kristi A. The Murder of Roger Ackroyd. – London: Collins Crime Club, 1926. – 312 p.
12. Xemmet D. The Maltese Falcon. – New York: Alfred A. Knopf, 1930. – 217 p.
13. Chandler R. The Big Sleep. – New York: Alfred A. Knopf, 1939. – 231 p.
14. Gegel G.V.F. Fenomenologiya duxa / Perev. G. Shpet. – Moskva: Nauka, 1992. – 444 s. [Hegel G.W.F. Phenomenology of Spirit / Transl. by A.V. Miller. – Oxford: Oxford University Press, 1977. – 595 p.]
15. Kaufmann W. Existentialism from Dostoevsky to Sartre. – New York: Meridian Books, 1956. – 320 p.
16. Holquist M. Whodunit and Other Questions: Metaphysical Detective Stories in Postwar Fiction // New Literary History. – 1971. – Vol. 3. – №1. – P. 135–156.
17. Ganiyeva, O. X. "XX asr AQSH regional romani badiiy o ‘ziga xosligi." Инновационные исследования в современном мире: теория и практика 3.14 (2024): 43-45.
18. Khayriddinovna, Ganieva Orzigul. "ANTHROPOCENTRIC APPROACH IN CONTEMPORARY AMERICAN AND UZBEK NOVEL WRITING." International Journal Of Literature And Languages 4.12 (2024): 55-59.
19. Khayriddinovna, Ganieva Orzigul, and Turayeva Dilorom Rustamjonovna. "Description of Perseverance in Eudora Welty’s Short Story “A Worn Path”. Miasto Przyszłości, 42, 722–725." 2023.
20. Ganieva, Orzigul Khayriddinovna. "Depiction Of Relations Between A Person And Society In American Realistic Literature." Scientific Bulletin of Namangan State University 2.8 (2020): 215-220.




















