O‘ZBEK VA FRANSUZ TILLARIDA KONCHILIK TERMINLARINING UMUMLISONIY VA SOHAVIY XUSUSIYATLARI
DOI:
https://doi.org/10.66345/stj.v3i5.5356Keywords:
termin, terminologiya, konchilik terminlari, umumlisoniy xususiyat, sohaviy xususiyat, semantik torayish, definitsiya, o‘zbek tili, fransuz tili, elektron lug‘at, til korpusi, terminologik tizimAbstract
Mazkur maqolada o‘zbek va fransuz tillarida konchilik terminlarining umumlisoniy hamda sohaviy xususiyatlari qiyosiy aspektda tahlil qilinadi. Terminlarning tilning leksik tizimidagi o‘rni, umumiste’mol birliklarning termin maqomiga o‘tish jarayoni, terminning aniqlik, monosemantiklik, tizimlilik va definitsiyaga tayanuvchanlik kabi asosiy belgilari yoritiladi. Tadqiqotda konchilik terminlarining semantik torayish, kontekstual ixtisoslashuv va struktur yasalish xususiyatlari o‘zbek hamda fransuz tillari misolida ochib beriladi. Ayniqsa, “tosh”, “qavat”, “portlash”, “shaxta”, “karer”, “flotatsiya”, “rud/minerai” kabi birliklarning umumtil va sohaviy qo‘llanishdagi farqlari tahlil qilinadi. Shuningdek, fransuz tilidagi yunon-lotin asosli prefiks va suffikslar hamda o‘zbek tilidagi o‘zlashma va mahalliy terminlarning o‘zaro munosabati ko‘rib chiqiladi. Elektron lug‘atlar va milliy korpuslarning terminologik tadqiqotlardagi ahamiyati ham alohida baholanadi. Tadqiqot natijalari konchilik terminologiyasini tizimlashtirish, standartlashtirish va ikki tilli terminografik ishlarni takomillashtirish uchun ilmiy asos bo‘lib xizmat qiladi.
Downloads
References
1. Ko‘shimov, Sh. Termin va kasbiy leksika masalalariga oid ilmiy qarashlar.
2. Narxodjaeva, X. Terminning lingvistik xususiyatlari haqidagi tadqiqotlar.
3. Begmatov E. O‘zbek tilida terminologiya masalalari. - Toshkent: Fan, 1981.
4. Sodiqov Q. Terminologiya va terminografiya asoslari. - Toshkent: Fan, 2010.
5. Ne’matov H., Yo‘ldoshev B. Til va terminologiya masalalari. -Toshkent: Fan, 2007.
6. Abdurahmonov G‘. Tilshunoslik nazariyasi. - Toshkent: O‘qituvchi, 2012.
7. O‘zbek tilining milliy korpusi. Elektron resurs: https://uzbekcorpus.uz
8. Cabré M.T. La terminologie : théorie, méthode et applications. - Paris: Armand Colin, 1998.
9. Rey A. La terminologie : noms et notions. - Paris: Presses Universitaires de France, 1992.
10. Lerat P. Les langues spécialisées. - Paris: Presses Universitaires de France, 1995. Xakimova D. Y. O‘zbek va fransuz tillari leksik sistemasida konchilik terminlarining o‘rni. “Ijtimoiy bilimlar va texnik-muhandislik Turk dunyosi” Xalqaro simpozium. Renessance Educational university. Toshkent 5-6 may, 2025
11. Khakimova D. Y. Composition of the mining vocabulary, sources of origin and functional classification. Theoretical & Applied Science, международный научный журнал,Philadelphia, USA , №3, 107 2022 С.689 - 691.
