MAQOL VA MATALLARNING BADIIY NUTQNI IFODALI QILISHDAGI ROLI
DOI:
https://doi.org/10.66345/stj.v4i3/2.5307Keywords:
Maqol, matal, badiiy nutq, xalq og‘zaki ijodi, ifodalilik, obrazlilik, nutq madaniyati, stilistik vosita, lingvistik tahlil, folklorAbstract
Mazkur ilmiy maqolada maqol va matallarning badiiy nutqni ifodali, ta’sirchan hamda mazmunan boy qilishdagi ahamiyati tahlil qilinadi. Xalq og‘zaki ijodining muhim tarkibiy qismi bo‘lgan maqol va matallar asrlar davomida xalq tajribasi, donishmandligi va hayotiy qarashlarini o‘zida mujassam etib kelgan. Ular qisqa, lo‘nda va obrazli shaklda chuqur ma’noni ifoda etishi bilan ajralib turadi. Badiiy nutqda maqol va matallardan foydalanish fikrning ta’sir kuchini oshiradi, nutqning obrazliligi va ifodaliligini kuchaytiradi hamda tinglovchi yoki o‘quvchining e’tiborini jalb etadi. Maqol va matallar tilning estetik imkoniyatlarini kengaytirib, nutqqa milliy ruh, xalqona ohang va hayotiylik baxsh etadi. Ushbu maqolada maqol va matallarning badiiy nutqdagi stilistik vazifalari, ularning nutq madaniyatini rivojlantirishdagi o‘rni hamda ifodaviy vosita sifatidagi xususiyatlari ilmiy jihatdan tahlil qilinadi. Shuningdek, badiiy nutqda qo‘llaniladigan maqol va matallarga misollar keltirilib, ularning mazmuni va nutqdagi funksional ahamiyati yoritib beriladi. Tadqiqot natijasida maqol va matallar badiiy nutqning obrazliligini kuchaytiruvchi, fikrni lo‘nda va ta’sirchan yetkazishga xizmat qiluvchi muhim lingvistik vosita ekanligi asoslab beriladi.
Downloads
References
1. Karimov, S., & To‘xtasinov, I. (2018). O‘zbek tili stilistikasi. Toshkent: O‘zbekiston Milliy universiteti nashriyoti, 45–52-betlar.
2. Shomaqsudov, A., & Shorahmedov, S. (2017). O‘zbek maqollari. Toshkent: Sharq nashriyoti, 18–27-betlar.
3. Yo‘ldoshev, B. (2019). O‘zbek tilining stilistikasi. Toshkent: Fan nashriyoti, 63–70-betlar.
4. Abdurahmonov, G‘. (2016). O‘zbek tilining tarixiy grammatikasi. Toshkent: O‘qituvchi nashriyoti, 101–108-betlar.
5. Nurmonov, A. (2020). Lingvistik tadqiqot metodlari. Toshkent: Akademnashr, 54–60-betlar.
6. Rasulov, R. (2015). Nutq madaniyati va uslubiyat asoslari. Toshkent: Fan va texnologiya, 72–80-betlar.
7. Mahmudov, N. (2018). O‘zbek tilining nazariy grammatikasi. Toshkent: Akademnashr, 89–96-betlar.
8. Jo‘rayev, M. (2017). Folklorshunoslik asoslari. Toshkent: O‘zbekiston nashriyoti, 34–41-betlar.
9. Xudoyberganov, S. (2019). O‘zbek xalq og‘zaki ijodi. Toshkent: Fan nashriyoti, 57–65-betlar.
10. Begmatov, E. (2016). Nutq madaniyati muammolari. Toshkent: O‘zbekiston Milliy ensiklopediyasi nashriyoti, 120–128-betlar.
