TERMINOLOGIYA VA LEKSIKOGRAFIYANING NAZARIY ASOSLARI, SHAKLLANISH BOSQICHLARI VA O‘ZBEK TILSHUNOSLIGIDAGI TADQIQOT YO‘NALISHLARI
DOI:
https://doi.org/10.66345/stj.v4i3/2.5271Keywords:
termin, terminologiya, leksikografiya, terminografiya, maxsus leksika, termin tizimi, ilmiy uslub, elektron lug‘at, o‘zbek tilshunosligi, qiyosiy tahlilAbstract
Maqolada terminologiya va leksikografiyaning nazariy asoslari, shakllanish tarixi, asosiy ilmiy maktablari hamda zamonaviy tilshunoslikdagi o‘rni yoritiladi. Ilmiy-texnik taraqqiyot, axborot texnologiyalarining jadal rivoji va bilimlar almashinuvi natijasida maxsus leksikaning milliy tillar lug‘aviy tarkibidagi salmog‘i keskin ortayotgani asoslab beriladi. Termin tushunchasining mazmuni, unga berilgan turli ta’riflar, terminning asosiy belgilari, normativ va funksional yondashuvlar tahlil qilinadi. Shuningdek, Vena, Kanada va rus terminologik maktablarining ilmiy qarashlari umumlashtirilib, o‘zbek tilshunosligida terminologiya va terminografiya bo‘yicha olib borilgan izlanishlarning asosiy yo‘nalishlari ko‘rsatib beriladi. Maqolada leksikografiyaning ilmiy va amaliy ahamiyati, elektron lug‘atlar, kompyuter leksikografiyasi va zamonaviy terminologik lug‘atlar yaratish tamoyillari ham tahlil etiladi. Natijada terminologiya va leksikografiyaning bugungi til taraqqiyotidagi strategik ahamiyati, ayniqsa sohaviy terminlarni tizimlashtirish, izohlash va standartlashtirishdagi o‘rni ochib beriladi.
Downloads
References
1. Akobirov S. O‘zbek tilining izohli lug‘atida qo‘shma so‘zlar // O‘zbek tili va adabiyoti. – Toshkent, 1965. – № 6. – 36-40 b.
2. Alautdinova K. Sh. “Ingliz va o‘zbek tillarida logistika sohasiga oid terminlarning struktur-semantik va leksikografik talqini”: Filol. fanlari bo‘yicha falsafa doktori (PhD) diss. Toshkent, 2022. - 158 b.
3. Dаdаbоyev H. О‘zbek terminоlоgiyаsi. – Toshkent: Yоshlаr nаshriyоt uyi, 2020. – 7-8 b.
4. Madvaliyev A. O‘zbek leksikografiyasi tarixidan // O‘zbek tili va adabiyoti, 2008. – № 2. – B.37-41; 2008. – № 3. – 31-36 b.
5. Madvaliyev A. O‘zbek terminologiyasi va leksikografiyasi masalalari. T.: «O‘zbekiston milliy ensiklopediyasi»
6. Маматов Н. Термин ва унинг таърифи // “Ўқитувчилар” газетаси. 1959 йил, 26 июнь. 5-б.
7. Усмонов С. Ўзбек терминологиясининг баъзи масалалари. – Т: Ўқитувчи, 1968. – 4 б.
8. Xakimova D. Y. Terminologiya sohasining tarixi va dolzarb muammolari xususida. Ijtimoiy -gumanitar fanlarning dolzarb muammolari - № 3 (4) – 2024 ISSN: 2181-1342 (Online) https://scienceproblems.uz 381- 386 b.
9. Xakimova D. Y. Konchilik leksikasi va konchilik terminlari masalasi. O‘zbekiston milliy universiteti xabarlari 2024, [1/7/1] ISSN 2181-7324 325-327 b. http://journals.nuu.uz
