PARALLEL MATNLARDA TERMINLARNI AVTOMATIK ANIQLASH USULLARI
DOI:
https://doi.org/10.66345/stj.v4i2.5208Keywords:
: parallel korpus, termin ekstraksiyasi, alignment, statistik model, TF-IDF, mashinaviy o‘rganish, bilingval terminologiya.Abstract
Mazkur maqolada parallel matnlar asosida terminlarni avtomatik aniqlashning nazariy va amaliy asoslari yoritiladi. Tadqiqotda korpus lingvistikasi, statistik modellar, lingvistik qoidalar hamda mashinaviy o‘rganish yondashuvlari tahlil qilinadi. Parallel korpuslarda terminlarni ekstraksiya qilish bosqichlari, alignment jarayoni va terminologik birliklarni validatsiya qilish mexanizmlari ko‘rib chiqiladi. Tadqiqot natijalari terminologik bazalarni shakllantirish va mashina tarjimasi tizimlarini takomillashtirishda muhim ahamiyat kasb etadi.
Downloads
References
1. Ahmad, Kh. Corpus Linguistics and Terminology Extraction. London: Continuum. 2000. – P. 12.
2. Bowker, L., Pearson, J. Working with Specialized Language: A Practical Guide to Using Corpora. London: Routledge. 2002. – 242 p.
3. Cabré, Maria T. Terminology: Theory, Methods and Applications. Amsterdam: John Benjamins. 1999. – 248 p.
4. Daille, B. Study and implementation of combined techniques for automatic extraction of terminology. In J. Klavans, P. Resnik (Eds.), The Balancing Act: Combining Symbolic and Statistical Approaches to Language (pp. 49–66). Cambridge, MA: MIT Press. 1996. – P. 18.
5. Evert, S. Corpora and collocations. In A. Lüdeling & M. Kytö (Eds.), Corpus Linguistics: An International Handbook (Vol. 2, pp. 1212–1248). Berlin: Mouton de Gruyter. 2008. – P. 37.
6. Jurafsky, D., Martin, James. H. Speech and Language Processing (3rd ed., draft). Stanford University. 2023. – 600 p.
7. Manning, Christopher D., Raghavan, Prabhakar, & Schütze, Hinrich (2008). Introduction to Information Retrieval. Cambridge: Cambridge University Press. 482 p.
8. Mikolov, Tomas et al. (2013). Efficient estimation of word representations in vector space. Proceedings of ICLR. 2013. – P. 1-12.
9. Och, Franz Josef, & Ney, Hermann (2003). A systematic comparison of various statistical alignment models. Computational Linguistics, 29(1), 19–51. 33 p.
10. Salton, Gerard, & Buckley, Christopher (1988). Term-weighting approaches in automatic text retrieval. Information Processing & Management, 24(5), 513–523. 11 p.
11. Vaswani, Ashish et al. (2017). Attention is All You Need. Advances in Neural Information Processing Systems, 30, 5998–6008. 11 p.
12. Church, Kenneth Ward, & Hanks, Patrick (1990). Word association norms, mutual information, and lexicography. Computational Linguistics, 16(1), 22–29. 8 p.




















