O‘ZBEK ATOQLI NOMLARINI INGLIZ TILIGA O‘TKAZISHNING ZAMONAVIY MUAMMOLARI VA TAKOMILLASHTIRILGAN TRANSKRIPSIYA TIZIMI
DOI:
https://doi.org/10.66345/stj.v4i2.5103Keywords:
o‘zbek atoqli nomlari, antroponimika, transkripsiya, transliteratsiya, nom berish tendentsiyalari, xalqaro standartlarAbstract
Maqolada o‘zbek atoqli nomlarini ingliz tiliga o‘tkazishning zamonaviy holati kompleks tahlil qilingan. 400 respondent ishtirokida o‘tkazilgan sotsiolingvistik so‘rov, 2500 pasport, 1500 xalqaro hujjat va 800 ta’lim sertifikatini tahlil qilish asosida nomlar nomuvofiqligining jiddiy muammosi aniqlandi. Natijalar shuni ko‘rsatdiki, fuqarolarning 32,4% nomlar turlicha yozilishi tufayli turli qiyinchiliklarga duch kelgan va bu yiliga 650-750 million so‘m iqtisodiy zararga olib keladi. Mavjud transkripsiya standartlari (ISO 9, BGN/PCGN, ICAO) tahlil qilindi va ular o‘rtasida nomuvofiqliklar aniqlandi. Takomillashtirilgan transkripsiya tizimi ishlab chiqildi va uni joriy etish uchun 7 bosqichli strategiya taklif qilindi.
Downloads
References
1. Aksoy, B. (2008). Turkish language reform and its implementation in education. International Journal of Educational Development, 28(6), 654-666.
2. Begmatov, E. (2015). O‘zbek ismlari va ularning ma’nosi. Toshkent: Fan.
3. IIV (Ichki Ishlar Vazirligi). (2024). Pasport tizimi monitoring natijasi. Toshkent: IIV Analitik markazi.
4. ISO 9:1995. (1995). Information and documentation - Transliteration of Cyrillic characters into Latin characters - Slavic and non-Slavic languages. Geneva: ISO.
5. Kuzhabekova, A., & Alimbayeva, R. (2021). Language policy and practice in Kazakhstan: The Latinization of Kazakh. Current Issues in Language Planning, 22(4), 385-406.
6. Lieberson, S. (2000). A matter of taste: How names, fashions, and culture change. New Haven: Yale University Press.
7. Manganelli, M. (2023). Global trends in personal naming practices. Names: A Journal of Onomastics, 71(2), 156-175.
8. Qodirova, G. (2018). O‘zbek antroponimikasi: tarixiy va zamonaviy tendentsiyalar. Samarqand: SamDU.
9. Sebzecioğlu, T. (2015). Turkish language reform: A sociolinguistic perspective. Language Policy, 14(3), 255-272.
10. Smagulova, J. (2020). Language revival and script change in Kazakhstan. International Journal of the Sociology of Language, 2020(263), 121-145.
11. Superanskaya, A.V. (2007). Sovremennyi slovar’ lichnykh imen: Sravnenie. Proiznoshenie. Udarenie [Modern dictionary of personal names]. Moscow: Airis-Press.
12. UNESCO. (2019). Guidelines for transcription and romanization systems. Paris: UNESCO.
13. Yuldashev, M. (2020). Zamonaviy o‘zbek tilshunosligida antroponimika. Toshkent: O‘zbekiston milliy ensiklopediyasi.




















