MAHMUDXO‘JA BEHBUDIY HAYOTI VA IJODINING XORIJDA O‘RGANILISHI
DOI:
https://doi.org/10.66345/stj.v4i2.5036Keywords:
jadidchilik, Behbudiy, transmilliy, xalqaro matbuot, “Oyna” jurnali, AQSH, Turkiya, Yaponiya.Abstract
Ushbu maqolada jadidchilik harakatining yo‘lboshchisi Mahmudxo‘ja Behbudiyning (1874–1919) hayoti, ko‘p qirrali faoliyati hamda ijodining xorijiy ilmiy muhitda o‘rganilishi kompleks tarzda tahlil qilinadi. Tadqiqotda allomaning transmilliy ma’rifiy faoliyati, xalqaro matbuotdagi o‘rni, dramaturgiya hamda publisistik merosining jahon sharqshunosligida ko‘rsatgan ta’siri yoritilgan. Shuningdek, Turkiya, Rossiya, AQSH va arab mamlakatlarida shakllangan behbudiyshunoslik yo‘nalishlari zamondosh shogirdlari qoldirgan ma’lumotlar orqali o‘rganilgan.
Downloads
References
1. Akpolat, N. Mahmud Hoca Behbudi ve “Ayine” Dergisi Üzerine Bir İnceleme. – Ankara: Hacettepe Üniversitesi, 2005.
2. Allworth, E. A. The Modern Uzbeks: From the Fourteenth Century to the Present: A Cultural History. – Hoover Institution Press, 1990.
3. Baldauf, I. Jadidism in Central Asia within the Reformism of the Muslim World. – Berlin: Klaus Schwarz Verlag, 2001.
4. Behbudiy, Mahmudxo‘ja. Tanlangan asarlar. J.1. – Toshkent: «Akademnashr», 2018. – 512 b.
5. Behbudiy, Mahmudxo‘ja. Tanlangan asarlar. J.2. – Toshkent: «Akademnashr», 2018. – 312 b.
6. Behbudiy, Mahmudxo‘ja. Tanlangan asarlar. 2-nashr / Nashrga tayyorlovchi, to‘plovchi, so‘zboshi va izohlar muallifi — prof. Begali Qosimov. – Toshkent: «Ma’naviyat», 1999.
7. Erturk. Behbudiy haqida ma’lumotlar // "Milliy Turkiston" jurnali. – 1950-yil mart, 66-son.
8. Hoji Muin. Mahmudxo‘ja Behbudiy hazratlari // “Mehnatkashlar tovushi” gazetasi. – 1920-yil 8-aprel, 152-son.
9. Kanlidere, A. Reform within Islam: The Tajdid and Jadid Movement among the Kazan Tatars (1809–1917). – Istanbul: Eren Publishing, 1996.
10. Khalid, A. The Politics of Muslim Cultural Reform: Jadidism in Central Asia. – University of California Press, 1998.
11. Komatsu, H. Central Asia in the Context of World History. – Tokyo: The University of Tokyo Press, 2007.
12. Mirziyoyev, Sh. M. “Jadidlar: milliy o‘zlik, istiqlol va davlatchilik g‘oyalari” mavzusidagi xalqaro konferensiya ishtirokchilariga tabrigi. – 2023-yil 11-dekabr.
13. O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining qarori. “Turkiston jadidchilik harakatining asoschisi, atoqli adib va jamoat arbobi, noshir va pedagog Mahmudxoja Behbudiy tavalludining 150 yilligini keng nishonlash tog‘risida”. – 2025-yil 3-yanvar.
14. Togan, Z. V. Hatıralar: Türkistan ve Diğer Müslüman Doğu Türklerinin Millî Varlık ve Kültür Mücadeleleri. – İstanbul, 1969.
15. Yaxshiliqov J., Ubaydullaeva N. Jadidchilik va Behbudiy. – Toshkent: «Fan» nashriyoti, 2004. – 188 b.
16. “Mahmudxo‘ja Behbudiy merosi va jadidchilik harakatini o‘rganishning dolzarb masalalari” mavzusidagi xalqaro ilmiy-amaliy konferensiya materiallari. – Samarqand: SamDU nashri, 2025.
