STRUKTURAL SEMANTIKA: NAZARIY ASOSLARI VA ZAMONAVIY TALQINLARI
DOI:
https://doi.org/10.66345/stj.v4i2.4978Keywords:
struktural semantika, lingvistik tizim, Ferdinand de Sossyur, paradigmatik aloqa, sintagmatik aloqa, belgi, ma’no oppozitsiyasi, til modeli, strukturalizm, leksik tizimAbstract
Mazkur maqola struktural semantika yo‘nalishining shakllanishi, rivojlanish bosqichlari va uning zamonaviy tilshunoslikdagi o‘rnini tahlil qilishga bag‘ishlangan. Struktural semantika XX asr boshlarida Yevropa tilshunoslik maktablarida, xususan, Ferdinand de Sossyur g‘oyalari asosida paydo bo‘lgan. Bu yo‘nalish tilni mustaqil, tizimli va ichki aloqalarga ega tuzilma sifatida o‘rganishni maqsad qilgan. Maqolada struktural semantikaning asosiy tamoyillari paradigmatik, sintagmatik va assotsiativ munosabatlar; belgi tizimi sifatida til; ma’no oppozitsiyasi; va til birliklarining o‘zaro munosabatlari tahlil qilinadi. Shuningdek, struktural semantikaning kognitiv, generativ va kompyuter semantikasi bilan uzviy bog‘liqligi ham yoritiladi. Tadqiqot natijalari struktural semantikaning hozirgi lingvistik tahlillarda ham nazariy va amaliy ahamiyatini saqlab qolayotganini ko‘rsatadi.
Downloads
References
1. Trier, J. (1931). Der deutsche Wortschatz im Sinnbezirk des Verstandes. Heidelberg: Winter.
2. Saussure, F. de (1916). Cours de linguistique générale. Paris.
3. Jakobson, R. (1960). Linguistics and Poetics. Cambridge: MIT Press.
4. Lyons, J. (1977). Semantics. Cambridge University Press.
5. Fillmore, C. (1982). Frame Semantics. Linguistic Society of America.
6. Chomsky, N. (1965). Aspects of the Theory of Syntax. MIT Press.
7. Cruse, A. (2011). Meaning in Language: An Introduction to Semantics and Pragmatics. Oxford University Press.
8. Apresjan, Yu. D. (1974). Leksicheskaya semantika: sinonimicheskie sredstva yazyka. Moskva: Nauka.
9. G‘ulomov, A. (1985). O‘zbek tilining leksik-semantik tizimi. Toshkent: Fan.
10. Rahmatullayev, Sh. (2006). Hozirgi o‘zbek tili: Leksikologiya va frazeologiya. Toshkent: O‘qituvchi.
11. Qosimov, B. (2019). Tilshunoslikning zamonaviy yo‘nalishlari. Toshkent: Fan va texnologiya.
12. Cruse, D. A. (2000). Meaning in Language. Oxford University Press.
