O‘ZBEK VA INGLIZ TILLARIDA RANG SEMANTIKASI
DOI:
https://doi.org/10.66345/stj.v4i2.4949Keywords:
rang semantikasi, rang leksemalari, o‘zbek tili, ingliz tili, qiyosiy tilshunoslik, kognitiv semantika, semantik tuzilish, metafora, ramziylik, lingvomadaniyatAbstract
Mazkur maqolada o‘zbek va ingliz tillaridagi rang bildiruvchi leksemalarning semantik xususiyatlari qiyosiy va kognitiv-semantik yondashuv asosida tahlil qilinadi. Rang nomlari nafaqat vizual idrokni, balki til egalarining madaniy qadriyatlari, ramziy ma’nolari va konseptual dunyoqarashini aks ettiruvchi muhim lingvistik birliklar sifatida ko‘rib chiqiladi. Tadqiqotda asosiy rang leksemalari, jumladan white, black, red, green, blue hamda ularning o‘zbek tilidagi muqobillari oq, qora, qizil, yashil, ko‘k leksemalarining semantik tuzilishi, ko‘pma’noliligi, metaforik kengayishi va assotsiativ ma’nolari o‘rganiladi. Shuningdek, rang nomlarining frazeologik birliklar, idiomatik ifodalar va maqollardagi qo‘llanishi va ularning ko‘chma hamda baholovchi ma’nolari tahlil qilinadi. Tadqiqot natijalari rang semantikasi universal idrok asosiga ega bo‘lsa-da, har bir tilning milliy-madaniy xususiyatlari va konseptual dunyoqarashini aks ettirishini ko‘rsatadi. Mazkur tadqiqot natijalari qiyosiy tilshunoslik, kognitiv semantika va lingvomadaniyatshunoslik rivojiga hissa qo‘shadi.
Downloads
References
1. Berlin, B., & Kay, P. (1969). Basic Color Terms: Their Universality and Evolution. Berkeley: University of California Press.
2. Lakoff, G., & Johnson, M. (1980). Metaphors We Live By. Chicago: University of Chicago Press.
3. Rosch, E. (1973). Natural Categories. Cognitive Psychology, 4(3), 328–350.
4. Sapir, E. (1929). The Status of Linguistics as a Science. Language, 5(4), 207–214.
5. Kay, P., & Regier, T. (2003). Resolving the Question of Color Naming Universals. Proceedings of the National Academy of Sciences, 100(15), 9085–9089.
6. Levinson, S. C. (2000). Yélî Dnye and the Theory of Basic Color Terms. Journal of Linguistic Anthropology, 10(1), 3–55.
7. Mamirov, A. M. (2025). The Semantic Structure of Color Terms in Uzbek Language. Web of Teachers, 3(3), 36–40.
8. Kholmamatova, R. (2025). Comparative Semasiology: Semantic Analysis of Color Terms in Uzbek and English. EduVision Journal, 1(6), 938–941.
9. Khakimova, S. D. (2025). The Conceptual Analysis of Idioms with Color Components in English and Uzbek. International Journal of Artificial Intelligence, 1178–1181.




















