QILQUYRUQ LEKSEMASI ETIMOLOGIYASIGA BIR NAZAR
DOI:
https://doi.org/10.66345/stj.v4i2.4891Keywords:
ornitonim, zoonim, Qarshi qushchasi, quyruq, etimologiya, o‘z qatlamAbstract
Ornitonomlar guruhiga kiruvchi zoonimlar nomlanishida o‘ziga xos tarixiy shaklga ega. Zoonimlar nomlanishi, asosan, ularning ovoziga taqlid asosida kelib chiqqan. “Boburnoma”da insonlar bilan bevosita hayot kechiradigan ornitonimlar mavjud. Ularning aksariyati turkiy qatlamga mansub. Qardirg‘och, chumchuq, qarg‘a, chug‘urchuq, bedana, olaqarg‘a, zog‘cha, yapaloq kabi qushlar qatorida Qarshi qushchasi, Murg‘aki Qarshi, Qilquyruq deb nomlangan qush ham mavjud. Birgina hudud orqali keltirilgan bu ornitonim boshqa o‘rinlarda uchramaydi. Qilquyruq leksemasi va uning tarkibidagi quyruq so‘zi etimologik tahlilni talab qiladi. Mazkur zoonimning nomlanishi va ornitonimlar nomida ko‘p uchraydigan quyruq leksemasining qo‘llanish doirasi bilan tanishasiz.
Downloads
References
1. Абдушукуров Б. XI-XIV асрларга оид ёзма манбалар тили.–Toшкент: Нодирабегим, 2020.
2. Andijon viloyati, Jalaquduq tumani.
3. Аюпов Р. Доривор ўсимликлар ва улардан фойдаланиш китоб-3.
4. Бобур Заҳириддин Муҳаммад. Бобурнома. –Toшкент: ФА нашр, 1960.
5. Бобур Заҳириддин Муҳаммад. Бобурнома. Ҳозирги ўзбек тилига В.Раҳмонов ва К.Муллахўжаевалар табдил қилган. –Тошкент, 2008.
6. Бобур энциклопедияси. –Toшкeнт: Шарқ, 2017.
7. Kenjayeva D. “Boburnoma”dagi zoonimlarning etimologik tadqiqi.-Toshkent, 2023. Magistrlik diss.
8. Меҳнатсевардик ва ишёқмаслик ҳақида мақоллар. www.ziyouz.uz.
9. Qilichev B. “Onomastika” fanidan mustaqil ta’lim uchun materiallar, metodik koʻrsatma. –Buxoro, 2022.
10. Раҳматуллаев Ш. Ўзбек тилининг этимологик луғати. I жилд (туркий сўзлар). -Tошкент: Университет, 2000. 600 б.
11. Тошева Д. Зооним компонентли мақолларнинг лингвакултурологик хусусиятлари. -Toшкент, 2017.
12. Ўзбек тилининг изоҳли луғати. Мадвалиев А. таҳрири остида. 5 жилдлик. –Toшкент. 2006-2008.
13. Xorazm viloyati, Xonqa tumani
14. Зокиров К.З., Умматов А. Бобурнинг ҳайвонот дунёси тўғрисидаги қарқашлари. Илмий хабарнома. –Андижон. 2012.
15. https//www.gazeta.uz 2021/06/08.
