GLOBALLASHUV SHAROITIDA INGLIZ TILI TERMINOLOGIYASINING RIVOJI
DOI:
https://doi.org/10.66345/stj.v4i1.4774Keywords:
globallashuv, ingliz tili, terminologiya, lingva-franka, terminologik tizim, leksik innovatsiyalar, til siyosati, xalqaro kommunikatsiyaAbstract
Mazkur ilmiy maqolada globallashuv jarayonlari sharoitida ingliz tili terminologiyasining shakllanishi, rivojlanish dinamikasi va zamonaviy kommunikativ makondagi funksional o‘rni kompleks tahlil qilinadi. So‘nggi yillarda fan, texnologiya, iqtisodiyot, tibbiyot, ta’lim va raqamli kommunikatsiya sohalarida ingliz tili terminlarining keskin ko‘payishi kuzatilmoqda. Bu holat ingliz tilining global lingua franca sifatidagi mavqeini yanada mustahkamlab, terminologik tizimning doimiy yangilanishiga olib kelmoqda.
Tadqiqotda terminologik birliklarning paydo bo‘lish mexanizmlari, ularning semantik kengayishi, so‘z yasash modellari va xalqaro terminologik almashinuv jarayonlari tahlil qilinadi. Shuningdek, ingliz tili terminlarining boshqa tillarga, xususan, o‘zbek tiliga kirib kelishi, moslashuvi va mahalliy til tizimiga ta’siri masalalari ham yoritiladi. Maqolada so‘nggi besh yilda chop etilgan xalqaro lingvistik tadqiqotlar, terminologiya bo‘yicha ilmiy maqolalar va statistik ma’lumotlardan foydalanilgan.
Tadqiqot natijalari ingliz tili terminologiyasining globallashuv sharoitida faqat lingvistik hodisa emas, balki ijtimoiy-madaniy va texnologik omillar bilan chambarchas bog‘liq kompleks jarayon ekanini ko‘rsatadi. Mazkur maqola ingliz tili terminologiyasini o‘rganish, uni o‘qitish metodikasini takomillashtirish hamda ilmiy va professional muloqotda samarali qo‘llash uchun nazariy va amaliy ahamiyatga ega.
Downloads
References
1. Oʻzbekiston Respublikasi. “Davlat tili haqida” Qonun (3561-XI). 21.10.1989. (Milliy qonunchilik bazasi hujjati).
2. Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining Farmoni. “Mamlakatimizda oʻzbek tilini yanada rivojlantirish va til siyosatini takomillashtirish chora-tadbirlari toʻgʻrisida” (PF-6084). 20.10.2020. (Milliy qonunchilik bazasi hujjati).
3. Mustaqimova Q. Uzbek language and its terminology // Science Research (inlibrary.uz). 2025.
4. Xurramova M. Understanding terms and terminology // ZDIF (in-academy.uz). 2025.
5. Khudaybergenova D. M. Development and Standardization of Terminology Across Domains // European International Journal of Multidisciplinary Research and Management Studies. 2025.
6. (Muallif ko‘rsatilmagan). Uzbek terminology (o‘quv-uslubiy material, PDF). BuxDU resursi. 2024.
7. ISO. ISO 860:2007. Terminology work — Harmonization of concepts and terms. Geneva: International Organization for Standardization, 2007.
8. ISO. ISO 1087. Terminology work and terminology science — Vocabulary. Geneva: International Organization for Standardization. (amaldagi nashr).
9. Cabré M. T. Terminology: Theory, Methods and Applications. Amsterdam/Philadelphia: John Benjamins, 1999.
10. Temmerman R. Towards New Ways of Terminology Description: The Sociocognitive Approach. Amsterdam/Philadelphia: John Benjamins, 2000.
