“QISASI RABG‘UZIY”DA EPIK JANRLAR TIZIMI VA FOLKLOR-POETIK TAFAKKURNING TRANSFORMATSIYASI
DOI:
https://doi.org/10.66345/stj.v4i1.4722Keywords:
qissa, epik janrlar tizimi, janrlar sintezi, folklor poetikasi, yozma adabiyot, hikoyat, rivoyat, “Qisasi Rabg‘uziy”.Abstract
Mazkur maqolada Nosiruddin Rabg‘uziyning “Qisasi Rabg‘uziy” asari o‘zbek mumtoz nasrida epik janrlar tizimining shakllanish jarayonini aks ettiruvchi muhim adabiy manba sifatida tadqiq etiladi. Asarda qissa tarkibida uchraydigan hikoyat, rivoyat, xabar, hikmat, latifa kabi kichik epik janrlarning poetik-funksional xususiyatlari, ularning folklor va yozma adabiyot an’analari bilan uzviy aloqasi ilmiy jihatdan tahlil qilinadi. Tadqiqot davomida Rabg‘uziy ijodida janrlar sintezi tasodifiy hodisa emas, balki muallifning ongli poetik strategiyasiga asoslangan epik model ekani asoslab beriladi. Maqola natijalari “Qisasi Rabg‘uziy”ni faqat diniy yoki agiografik asar sifatida talqin qilish biryoqlama ekanini ko‘rsatadi hamda uni ko‘pjanrli, didaktik-falsafiy va badiiy-estetik hodisa sifatida baholash zarurligini ilmiy jihatdan isbotlaydi.
Downloads
References
1. Мирзаев Т., Саримсоқов Б. Ўзбек фольклорининг эпик жанрлари. – Тошкент: 1981.
2. Рабғузий Н.Б. Қисаси Рабғузий. I–II ж. – Тошкент: Ёзувчи, 1990–1991.
3. Остонақулов И. Қисас ар-Рабғузий – адабий асар. – Тошкент: 1993.
4. Қурбанниязов М. XIV аср ўзбек адабиётида ҳикоят жанри тараққиёти. – Қарши: 2019.
5. Раҳмонов Н.А. Ўзбек адабиёти тарихи. – Тошкент: Sanostandart, 2017.
6. Снесарев Г.П. Хоразмликларнинг мусулмонликдан аввалги маросимлари. – Урганч: 2018.
7. Bartold V.V. Works. Vol. II. – Moscow: 1963.
