XORAZM: QOʻRQUT, ONAQUTI VA KECHIRMAS OTA
DOI:
https://doi.org/10.66345/stj.v3i5.4659Keywords:
Dada Qo‘rqud (Qo‘rqut ota), “Kitobi Dadam Qo‘rqud”, Xorazm, Onaquti, Kechirmas ota, Beruniy, “Avesto”, toponim.Abstract
Dunyodagi eng qadimgi sivilizatsiyalardan biri boʻlgan Xorazm oʻzida bir necha ming yillik sir-sinoatlarni jamlagani bilan ahamiyatlidir. Ushbu maqola orqali. Xorazm tuproqlarida Qoʻrqut ota, Onaquti va Kechirmas ota toponimlari birlashishi, uzviy birlik hosil qilishi tadqiq qilinadi.
Mazkur maqolada Qo‘rqut ota va Kechirmas otaga oid afsonalar, o‘g‘uzlar tarixi, “Kitobi Dadam Qo‘rqud” eposining turkiy xalqlar tarixida tutgan o‘rni haqida yangi fikrlar o‘rtaga tashlanadi. Va baholi qudrat, ilmiy asoslanadi.
Qo‘rqut ota shaxsiyati qadimgi manbalar, tarixiy solnomalar, bizgacha yetib kelgan asarlar, zamondosh tadqiqotchilar izlanishlari asosida tadqiq qilingan.
Downloads
References
1. Navoiy. Mukammal asarlar toʻplami 20 tomlik.17-tom. “Nasoyim ul muhabbat”, “FAN” nashriyoti.T, 2001.‒ Б.421.
2. Oripov D. Korkut toponımı üzerıne üç fıkır. Göçebe Dergısı. Fıkır, Kültür, Sanat ve Edebıyat Dergısı. Ağustos 2022 Sayı: 15.
3. Абулғозий Б. Шажарайи тарокима. ‒ Тошкент:“Чўлпон”, 1995. – Б.26.
4. Келимбетов Н. Ежелгі дәуір әдебиеті. ‒ Алматы: Ана ТІЛІ, 1991. B.62.
5. Китоби Дада Қўрқуд. Сафарбой Рўзимбоев таржимаси. Урганч: “ УрДУ ноширлик бўлими”, 2019. – Б.126-127.
6. Маҳмуд Кошғарий. “Девону луғатит турк” I том Т.; Ўзб. ССР Ф.A. нашриѐти 1960, 346-бет.
7. Палымбетов К. Қўрқут ота ҳақида қорақалпоқ афсоналари.“Istiqlol davri oʻzbek tilshunosligi, adabiyotshunosligi va folklorshunosligining dolzarb masalalari” respublika ilmiy-nazariy anjumani materiallari, 2021. ‒ 544-552.
8. Қорқут ата китабы. ‒ Ташкент: “Anorbook”, 2022. – Б.5-6.
9. Ўзбек тилининг изоҳли луғати. “Ўзбекистон миллий энциклопедияси” Давлат илмий нашриёти. Бешинчи жилд. ‒ Тошкент: “ Ўзбекистон миллий энциклопедияси Давлат илмий нашриёти”, 2008. – Б.415-416.
10. Юсупов О., Қәлимбетов А. «Қарақалпақстан» баспасына 60 жыл. Қарақалпақстан, – Н.: 1993. – Б. 64
11. Диваев А. Несколько слов о могиле Хорхут-ата-ЗВО РАО, Т.Х.СП.б.1896. – С.193-194.
12. Толстов С. Древний Хорезм: Опыт ист.-археол. Исследования. Москва: 1948. С.248.
13. elib.buxdu.uz.
