KOGNITIV TILSHUNOSLIK DOIRASIDA MUMTOZ G‘AZAL POETIKASINING STRUKTURALANGAN MODELI
(“Kelmadi” g‘azali misolida)
DOI:
https://doi.org/10.66345/stj.v3i5.4636Keywords:
kognitiv tahlil, konseptual metafora, freym, mental model, hijron, mumtoz lirika.Abstract
Ushbu maqola Alisher Navoiyning “Kelmadi” radifli g‘azalining kognitiv tahlilini o‘rganishga bag‘ishlangan. Tadqiqot kognitiv lingvistika va kognitiv poetika yondashuvlari asosida olib borilgan bo‘lib, g‘azal matnidagi asosiy konseptual maydonlar, metaforalar, freymlar, skriptlar va mental modellar tahlil qilingan. “Kelmadi” radifi va baytlardagi metaforik vositalar o‘quvchi ongida kutish, hijron, muhabbat va vaqt kategoriyalarini faollashtiruvchi kognitiv birlik sifatida ko‘riladi. Baytma-bayt tahlil orqali g‘azalning har bir bayti ichki kognitiv strukturalar va emotsional freymlarga bog‘liq ekanligi aniqlangan.
Downloads
References
1. Alisher Navoiy. Xamsa (To‘plam). – Toshkent: Fan, 1991.
2. Islomov O. Alisher Navoi va mumtoz o‘zbek she’riyati. – Toshkent: Sharq, 2010.
3. Karimov R. Kognitiv lingvistika va klassik she’riyat. – Toshkent: Akademnashr, 2015.
4. Lakoff G., Johnson M. Metaphors We Live By. – Chicago: University of Chicago Press, 1980.
5. Fauconnier G., Turner M. The Way We Think: Conceptual Blending and the Mind’s Hidden Complexities. New York: Basic Books, 2002.
6. Kövecses Z. Metaphor: A Practical Introduction. Oxford: Oxford University Press, 2002.
