BADIIY MATNDA-KALORIT TUSHUNCHASI
DOI:
https://doi.org/10.66345/stj.v3i5.4622Keywords:
badiiy matn, lingvomadaniyatshunoslik, kognitiv lingvistika, konsept, rang bildiruvchi leksemalar, madaniyatlararo muloqot, milliy-madaniy kod, qoraqalpoq tili, o‘zbek tili.Abstract
Mazkur maqolada badiiy matn madaniyatlararo muloqotning muhim shakli sifatida lingvomadaniy va kognitiv yondashuvlar asosida tahlil qilinadi. Tadqiqotda qoraqalpoq va o‘zbek tillaridagi rang bildiruvchi leksemalarning (oq, qora, qizil, ko‘k, sariq, yashil va boshqalar) badiiy matndagi semantik, lingvomadaniy hamda kognitiv xususiyatlari qiyosiy jihatdan o‘rganiladi. Rang konseptlari xalqning dunyoqarashi, urf-odatlari, diniy tasavvurlari va ijtimoiy-madaniy tajribasi bilan chambarchas bog‘liq holda tahlil etiladi. Badiiy matn orqali milliy madaniyatning lisoniy ifodasi, madaniy kodlar va “ko‘p ovozli” matn hodisasi yoritib beriladi. Tadqiqot natijalari rang konseptlarining matn mazmunini boyitishdagi, milliy-madaniy axborotni yetkazishdagi va madaniyatlararo tushunishni ta’minlashdagi ahamiyatini ko‘rsatadi.
Downloads
References
1. Гальперин И.Р. Текст как объект лингвистического исследования. Москва,1981.
2. Новиков Л.А. Художественный текст и его анализ. – Москва: Русский язык, 1988. 300 с.
3. Йўлдошев Б. Стилистический анализ узбекской художественной прозы. – Ташкент: Ўқитувчи, 1989.
4. Лапасов Ж. Бадиий матнннинг лингвистик таҳлили. – Тошкент: Ўқитувчи, 1995.
5. Қиличев Э. Матннинг лингвистик таҳлили. – Бухоро: Бухоро университети, 2000.
6. Тихонова Н.Н. Концепт в системе современных лингвистических представлений. Семантка языковых единиц: Докл. Международ.науч.конф. Т.1. –М., 1998.
7. Никитин М.В. Развёрнутые тезисы о концептах Вопросы когнитивной лингвистики. –Тамбов, 2004.
8. Воробьев В.В. Лингвокультурология. Москва, 2008.
9. Ўзбек тилининг изоҳли луғати. III жилд. – Тошкент: O‘zbekiston nashriyoti, 2020.
10. Қарақалпақ тилиниң түсиндирме сөзлиги. V том. Нөкис: Qaraqalpaqstan, 2023.
11. Қарақалпақ тилиниң түсиндирме сөзлиги. III том. Нөкис: Qaraqalpaqstan, 2023.




















