EMPATIYA IFODALASHDA YAPON VA O‘ZBEK TILLARIDA IJTIMOIY MASOFA VA DARAJANING PRAGMATIK ROLI
DOI:
https://doi.org/10.66345/stj.v3i4.4581Keywords:
敬語, 尊敬語, 謙譲語 , 丁寧語, あいづち, ええ, そうですか, なるほど, empatiya, pragmatik, semantik, rostanmi, his-tuyg’u, ijtimoiy masofaAbstract
Ushbu maqolada yapon va o‘zbek tillarida empatiya ifodalash jarayonida ijtimoiy masofa, nutqiy daraja va rasmiylik-kamtarinlik kategoriyalarining pragmatik roli qiyosiy tahlil qilinadi. Tadqiqotning markazida yapon tilidagi keigo va aidzuchi tizimining empatiya ifodalashdagi o‘rni, o‘zbek tilida esa empatiyaning ijtimoiy roli va nutqiy masofaning ta’siri yotadi. Tahlil jarayonida yapon tilidagi 相槌iboralari hamda o‘zbek tilidagi “Yuragingizga og‘ir olmasangiz edi”, “Xafa bo‘lmang”, “Sizni tushunaman” kabi birliklar qiyoslandi. Natijalar yapon tilida empatiya ko‘pincha grammatik rasmiylik orqali, o‘zbek tilida esa kontekst va munosabatlar orqali ifodalanishini ko‘rsatdi.
Downloads
References
1. Brown P. Levinson S. Politeness: Some Universals in Language Usage. Cambridge University Press, 1987.
2. Clark H. Using Language. Cambridge University Press, 1996.
3. Ide S. Formal forms and discernment: Two neglected aspects of universals of linguistic politeness, 1989.
4. Maynard S. K. Japanese Communication: Language and Thought in Context,1997.
5. Poyonova Z., Maxammadov B. O‘zbek tilida hurmat ifodalovchi vositalarning o‘rganilishi, 2025.
6. Turdiyeva H. K. Yapon, o‘zbek va fors tillarida xushmuomalalik strategiyalarining qiyosiy pragmatikasi. 2020
7. Xamidova N.M. Yapon va o‘zbek tillarida rad etish iboralarining o‘rganilganlik darajasi. 2024
8. Xalmurzayeva N. Yapon va o‘zbek tillaridagi muloqotda noaniqlik semantikasi asosida shakllanuvchi xushmuomalalik strategiyalarining qiyosiy tahlili. 2025
9. Yo‘ldosheva D. O‘zbek tilida xushmuomalalik kategoriyasi. Toshkent: TDPU ilmiy jurnali, 2021.
10. Yulchiyeva, D. Ingliz va o‘zbek tillarida xushmuomalalik me’yorlarining qiyosiy tahlili. 2024
