ZIYORAT TURIZMINI DIVERSIFIKATSIYA QILISH ORQALI UNING TASHKILIY BOSHQARUV MODELINI MODERNIZATSIYA QILISH YO’NALISHLARI (INTERNATIONAL JOURNAL OF RECENTLY SCIENTIFIC RESEARCHER'S THEORY, 2026)
Mazkur maqolada ziyorat turizmini diversifikatsiya qilish orqali uning tashkiliy boshqaruv modelini modernizatsiya qilish yo‘nalishlari tahlil qilinadi. Bugungi kunda ziyorat turizmi nafaqat diniy ehtiyojlarni qondiruvchi yo‘nalish, balki hududiy iqtisodiy rivojlanish va madaniy merosni asrashning muhim omili sifatida ham namoyon bo‘lmoqda [1]. Ziyorat maskanlari atrofida infratuzilmaning rivojlanishi, xizmat ko‘rsatish tarmog‘ining kengayishi va mahalliy tadbirkorlikning faollashuvi ushbu yo‘nalishning iqtisodiy samaradorligini oshirmoqda. Shu bilan birga, zamonaviy sayyohlarning talab va ehtiyojlari o‘zgarib borayotgani ziyorat turizmi mahsulotlarini yangilash, xizmatlar turini ko‘paytirish va boshqaruv tizimini takomillashtirishni taqozo etmoqda. Shu sababli mazkur sohani yangi xizmat turlari bilan boyitish, ziyorat yo‘nalishlarini boshqa turizm shakllari bilan integratsiyalash hamda boshqaruv mexanizmlarini innovatsion yondashuvlar asosida modernizatsiya qilish bugungi kunning dolzarb vazifalaridan biri hisoblanadi. Oqartilgan strategik boshqaruv, samarali marketing va raqamli texnologiyalarni joriy etish orqali ziyorat turizmining raqobatbardoshligini oshirish imkoniyati mavjud.Tadqiqotda diversifikatsiya tushunchasi ziyorat turizmini boshqa turizm yo‘nalishlari bilan integratsiyalash (ekoturizm, madaniy turizm, gastronomik turizm) hamda innovatsion xizmatlarni joriy etish orqali izohlanadi. Shuningdek, boshqaruv modelini modernizatsiya qilishda raqamli texnologiyalarni qo‘llash, davlat-xususiy sheriklikni kengaytirish va hududiy klaster tizimini shakllantirishning ahamiyati asoslab beriladi [2].Maqolada SWOT tahlil asosida mavjud muammolar, jumladan infratuzilma yetishmovchiligi, xizmat sifati standarti pastligi va boshqaruv koordinatsiyasining sustligi aniqlanadi hamda ularni bartaraf etish bo‘yicha amaliy takliflar ishlab chiqiladi[3]. Tahlil jarayonida aniqlanishicha, ziyorat maskanlari atrofidagi transport qulayligi, joylashtirish vositalari va axborot xizmatlarining yetarli darajada rivojlanmagani sayyohlar oqimining barqaror o‘sishiga to‘sqinlik qilmoqda. Ayrim hududlarda xizmat ko‘rsatish sifati yagona standart asosida tashkil etilmagani esa tashrif buyuruvchilarning umumiy taassurotiga salbiy ta’sir ko‘rsatadi. Shuningdek, boshqaruv tizimida turli tashkilotlar o‘rtasidagi hamkorlik va mas’uliyat taqsimotining aniq belgilanmagani muvofiqlashtirish jarayonlarini murakkablashtiradi. Bu esa mavjud resurslardan samarali foydalanish imkoniyatini kamaytiradi. Mazkur muammolarni hal etish uchun infratuzilmani bosqichma-bosqich modernizatsiya qilish, xizmat ko‘rsatish standartlarini yagona mezon asosida joriy etish hamda hududiy boshqaruvni klaster tamoyili asosida qayta tashkil etish maqsadga muvofiq hisoblanadi.Bundan tashqari, raqamli platformalar orqali ziyorat obyektlari haqida to‘liq va ishonchli ma’lumot taqdim etish, onlayn bron qilish tizimlarini kengaytirish hamda marketing strategiyalarini zamonaviy kommunikatsiya vositalari asosida yuritish sohaning raqobatbardoshligini oshiradi. Umuman olganda, diversifikatsiya va boshqaruv modelini yangilash ziyorat turizmini yanada samarali, barqaror va zamon talablariga mos tizimga aylantirish imkonini beradi.